ایران در میان تدابیر امنیتی و سازمانی بیسابقه، خود را برای مراسم تشییع جنازه عظیم رهبر فقید خود، علی خامنهای، آماده میکند، چرا که مقامات به دنبال استفاده از این مراسم برای نمایش وحدت ملی پس از جنگ اخیر با ایالات متحده و اسرائیل هستند.
علیرضا زاکانی، سرپرست شهرداری تهران، گفت که این مراسم تشییع جنازه «بزرگترین گردهمایی پایتخت تا به حال» خواهد بود.
خامنه ای، که به مدت ۳۷ سال قدرت برتر را در ایران در دست داشت، در سن ۸۶ سالگی در حمله موشکی که محل سکونت و دفتر او را در مرکز تهران در ۲۸ فوریه، اولین روز جنگ آغاز شده توسط ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، هدف قرار داد، کشته شد. گزارشها همچنین حاکی از کشته شدن چندین عضو خانواده او، از جمله دختر و دو نوهاش، است.
همچنین بخوانید: تهدید ترامپ به ایران و بسیج ۱۴ میلیون داوطلب برای دفاع
تشییع خامنهای
تصاویر ماهوارهای خسارات گستردهای را در محل حمله نشان میدهد، در حالی که شرایط مربوط به بازیابی اجساد و وضعیت آنها هنوز مشخص نیست.
مراسم تشییع جنازه در ابتدا برای اوایل ماه مارس برنامهریزی شده بود، اما به دلیل عملیات نظامی مداوم به تعویق افتاد. سپس مقامات اعلام کردند که این مراسم در ۴ ژوئیه، پس از اجرای آتشبس شکننده بین واشنگتن و تهران، آغاز خواهد شد.
علی اکبر پورجمشیدیان، رئیس کمیته برگزارکننده، اظهار داشت که این رویداد شش روزه با هدف «تقویت وحدت و انسجام ملی» در میان گروههای مختلف سیاسی، اجتماعی و مذهبی برگزار میشود. با این حال، ناظران معتقدند که با توجه به اختلافات داخلی، دستیابی به این هدف همچنان در هالهای از ابهام است.
موضوعات مهم: سپاه پاسداران ایران.. قدرت پایدار و مقاومت در برابر تهاجم آمریکا
بسیج گسترده و تعطیلی پایتخت
مقامات ایرانی بسیج هواداران خود را برای شرکت در این مراسم در کشوری با تقریباً ۹۳ میلیون نفر جمعیت آغاز کردهاند. قرار است سه روز عزاداری رسمی از روز شنبه در تهران آغاز شود که در طی آن فعالیتهای دولتی و تجاری متوقف خواهد شد، اکثر نهادها تعطیل خواهند بود و تمهیدات گستردهای برای پذیرایی از بازدیدکنندگان از سراسر کشور اندیشیده خواهد شد.
انتظار میرود خامنهای در ۹ ژوئیه در زادگاهش مشهد در شمال شرقی ایران به خاک سپرده شود. انتظار میرود مراسم تشییع جنازه روز قبل از آن از عراق عبور کند و از نجف و کربلا دیدن کند، اقدامی که به عنوان پیامی مبنی بر تأیید نفوذ منطقهای مداوم ایران تلقی میشود.
میراث سیاسی بحثبرانگیز
مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی در دانشگاه علوم و فناوری میسوری، گفت که برخلاف آیتالله روحالله خمینی که پس از انقلاب ۱۹۷۹ به مدت یک دهه بر ایران حکومت کرد، خامنهای به مدت ۳۷ سال با سبکی مبتنی بر مداخله مستقیم در اکثر جنبههای حکومت، حکومت کرده است.
وی افزود که حکومت خامنهای با تشدید تنشها با غرب، تشدید فساد و سوءمدیریت اقتصادی و تحریمهای مربوط به برنامه هستهای مشخص شده است که منجر به افزایش نارضایتی عمومی و موجهای مکرر اعتراضات شده است.
حزبالله و مذاکرات با واشنگتن
حمیدرضا عزیزی، محقق موسسه آلمانی امور بینالملل و امنیت، به نوبه خود گفت که حزبالله با ایران، به ویژه نیروی قدس، ارتباط نزدیکتری برقرار کرده و از نظر سیاسی و نظامی به میزان بیشتری به تهران متکی شده است.
عزیزی، نویسنده کتاب «محور مقاومت: ایران، اسرائیل و مبارزه برای خاورمیانه»، به اختلافات مداوم در درون رهبری ایران، به ویژه در میان صفوف سپاه پاسداران، در مورد آینده مذاکرات با ایالات متحده اشاره کرد و تأکید کرد که نتیجه این مذاکرات همچنان نامشخص است.
پیامهای مقاومت پس از جنگ
بروجردی معتقد است که شرکت بسیاری از ایرانیان در مراسم تشییع جنازه نه تنها برای وداع با رهبر فقید است، بلکه اهمیت سیاسی نیز دارد.
وی گفت: «ایران توسط دو قدرت نظامی بزرگ مورد حمله قرار گرفت، اما جمهوری اسلامی هنوز وجود دارد که بسیاری آن را گواه مقاومت آن میدانند.»
وی افزود که اجرای حتی بخشی از چارچوب ۱۴ مادهای توافق شده در طول مذاکرات با ایالات متحده، دستاورد قابل توجهی خواهد بود، زیرا تهران پس از جنگ ایران و عراق یا توافق هستهای ۲۰۱۵ امتیازات مشابهی به دست نیاورد.
بر اساس این گزارش، یکی از خواستههای کلیدی ایران، تعهد آمریکا به عدم دخالت در امور داخلی جمهوری اسلامی ایران بود؛ خواستهای که به گفته منابع، واشنگتن این بار به عنوان بخشی از یادداشت تفاهم امضا شده توسط دو طرف، با آن موافقت کرده است.