دادههای بازار نشان داد که میانگین اجاره ماهانه آگهیشده برای آپارتمانها در پایتخت ایران، تهران، تا پایان ماه ژوئیه از ۷۲۰ میلیون ریال فراتر رفته است که نشاندهنده شکاف فزاینده بین هزینههای مسکن و درآمد کارگران است.
طبق گفته تندیکس، پلتفرمی متخصص در دادههای اقتصادی ایران، میانگین اجاره ماهانه آگهیشده تقریباً به ۷۲۳ میلیون ریال رسیده است که معادل حدود ۳۸۹ دلار با نرخ ارز بازار آزاد تقریباً ۱.۸۶ میلیون ریال به ازای هر دلار است.
این ارقام بر اساس قیمت املاک فهرستشده برای اجاره است، نه بر اساس قراردادهای امضا شده واقعی، اما منعکسکننده سطح قیمتی است که متقاضیان مسکن در پایتخت با آن مواجه هستند.
اجاره خانه از ۷۲۰ میلیون ریال
حقوق بخش بزرگی از کارگران ایرانی بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون ریال در ماه است، به این معنی که میانگین اجاره بهای آگهیشده در تهران تقریباً سه برابر حد بالای این حقوق است.
این فشار با تمدید اجاره تشدید میشود، زیرا گزارشهای محلی نشان میدهد که افزایش اجاره بها در برخی مناطق تهران بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد است، علیرغم اینکه سقف رسمی افزایش اجاره بها در پایتخت ۲۵ درصد است.
علیرضا نوین، عضو کمیته عمران مجلس ایران، اظهار داشت که سقف ۲۵ درصدی افزایش اجاره بها در عمل اجرا نمیشود و خاطرنشان کرد که بسیاری از مالکان به آن پایبند نیستند.
وی افزود که برخی از مالکان با استناد به نرخ بالای تورم، افزایش بیش از ۵۰ درصد را توجیه میکنند و تأکید میکنند که اجاره بها نباید با همان سرعت افزایش قیمتها به طور کلی افزایش یابد.
بحران مسکن در حال تغییر شکل زندگی ایرانیان است
این افزایشها در بحبوحه بحران طولانی مسکن در ایران رخ میدهد که با تورم، کاهش ارزش پول و افزایش هزینههای ساخت و ساز تشدید شده و مالکیت خانه را برای بخش بزرگی از خانوادهها غیرممکن کرده است.
این بحران در تهران، جایی که تخمین زده میشود تقریباً نیمی از جمعیت در خانههای اجارهای زندگی میکنند، بیشتر مشهود است.
خرید خانه چالش بزرگتری است، چرا که میانگین قیمت آگهیشده املاک در پایتخت تا پایان ماه ژوئیه از ۲۴۰ میلیارد ریال فراتر رفته است که معادل تقریباً ۱۲۹۰۰۰ دلار با نرخ ارز بازار آزاد است.
هزینههای بالای مسکن باعث شده است که برخی از ایرانیان از تهران به شهرهای ارزانتر یا مناطق دورافتاده نقل مکان کنند، در حالی که برخی دیگر مجبور شدهاند برای زندگی با خانوادههای خود یا به اشتراک گذاشتن خانههای کوچکتر برای تقسیم هزینهها، به تهران بازگردند.
کارشناسان هشدار دادهاند که ادامه مهاجرت ساکنان به مناطق ارزانتر در اطراف شهرهای بزرگ میتواند منجر به گسترش سکونتگاههای غیررسمی و مناطق مسکونی شود.
با وجود اقدامات دولت، از جمله محدود کردن افزایش اجاره بها و ارائه وام برای ودیعه، افزایشهای ثبتشده در تهران، دشواری کنترل بازار مسکن را نشان میدهد، زیرا هزینههای زندگی همچنان با نرخی بیش از رشد دستمزدها در حال افزایش است.
برای کارگری که بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون ریال در ماه درآمد دارد، میانگین اجاره بها بیش از ۷۲۰ میلیون ریال به معنای صرف معادل حدود سه ماه درآمد خود فقط برای مسکن است، قبل از اینکه هزینه غذا، حمل و نقل و سایر مایحتاج اولیه را در نظر بگیرد.