مصرفکنندگان و کسبوکارها در سراسر جهان ممکن است در نتیجه درگیری مداوم بین ایالات متحده و اسرائیل از یک طرف و ایران از طرف دیگر، حتی اگر این درگیری به سرعت پایان یابد، با هفتهها یا حتی ماهها افزایش قیمت سوخت مواجه شوند. این امر به دلیل آسیب به زیرساختهای انرژی، اختلال در زنجیرههای تأمین و افزایش خطرات برای حمل و نقل دریایی است.
این وضعیت تهدیدی برای اقتصاد جهانی است و با توجه به حساسیت رأیدهندگان به قیمت انرژی و عدم تمایل آنها به مشارکت در درگیریهای خارجی، چالشی سیاسی برای دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، پیش از انتخابات میاندورهای ایجاد میکند.
همچنین بخوانید: افزایش بهای نفت و نگرانی از بحران انرژی در پی جنگ ایران
جنگ ایران و آمریکا
قیمت جهانی نفت از زمان آغاز درگیری بیش از 25 درصد افزایش یافته است که منجر به افزایش قیمت سوخت برای مصرفکنندگان در سراسر جهان شده است.
طبق اعلام انجمن اتومبیل آمریکاحدود 0.90 دلار در هر لیتر) بود که تنها در یک هفته 0.43 دلار افزایش یافته است.
گلدمن ساکس هشدار داد که در صورت ادامه اختلالات حمل و نقل در منطقه، قیمت نفت میتواند از 100 دلار در هر بشکه فراتر رود.
نفت خام ایالات متحده روز جمعه حدود ۹۱ دلار در هر بشکه معامله شد که بزرگترین افزایش هفتگی خود را از زمان ثبت رکوردها در سال ۱۹۸۳ نشان میدهد و نشان میدهد که قیمتها میتوانند همچنان افزایش یابند.
تحلیلگران جیپیمورگان گفتند که بازارها از قیمتگذاری بر اساس خطرات ژئوپلیتیکی به مواجهه با اختلالات عملیاتی واقعی تغییر کردهاند، زیرا تعطیلی پالایشگاهها و محدودیتهای صادراتی، فرآوری نفت خام و جریان عرضه منطقهای را مختل کرده است.
موضوعات مرتبط: عراق در مرکز جنگ نیابتی ایران و آمریکا در خاورمیانه
تنگه هرمز در قلب بحران
این درگیری تقریباً یک پنجم از عرضه جهانی نفت و گاز را پس از هدف قرار دادن کشتیها در تنگه حیاتی هرمز بین سواحل خود و عمان، علاوه بر حملات به زیرساختهای انرژی در منطقه، مختل کرده است.
بسته شدن تقریباً کامل تنگه، تولیدکنندگان بزرگ منطقه، مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق و کویت، را مجبور کرده است که حمل و نقل تا ۱۴۰ میلیون بشکه نفت، معادل حدود ۱.۴ روز تقاضای جهانی، را متوقف کنند.
موضوعات مهم: ابهام در مراسم تشییع خامنهای.. جنگ، امنیت و بحران جانشینی
با توجه به اینکه طبق گزارش بانک جهانی، بیش از ۸۰ درصد تجارت جهانی از طریق دریا انجام میشود، اختلال در حمل و نقل دریایی در این آبراه حیاتی میتواند منجر به افزایش هزینههای حمل و نقل و تأخیر در تحویل کالا در سراسر جهان شود.
هشدارهایی در مورد تأثیرات گسترده اقتصادی
الیاس الدوله، وزیر دارایی جیبوتی، هشدار داد که این درگیریها «عواقب اقتصادی جدی برای کشورهای در حال توسعه» خواهد داشت و خاطرنشان کرد که کشورهای کوچک متکی به تجارت دریایی ممکن است با عدم قطعیت اقتصادی قابل توجهی روبرو شوند.
به طور مشابه، عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، اظهار داشت که اقتصاد کشورش در «وضعیت تقریباً اضطراری» قرار دارد و نسبت به تشدید فشارهای تورمی هشدار داد.
ظرفیت تأسیسات ذخیرهسازی انرژی خلیج فارس به حداکثر میرسد
با توقف صادرات، تأسیسات ذخیرهسازی نفت و گاز در کشورهای خلیج فارس به سرعت در حال پر شدن هستند و باعث میشوند میادین نفتی عراق و کویت تولید خود را کاهش دهند. به گفته تحلیلگران و بازرگانان به نقل از رویترز، انتظار میرود امارات متحده عربی نیز به زودی گام مشابهی بردارد.
یک منبع در یک شرکت نفتی دولتی در منطقه گفت: «در مقطعی به زودی، اگر کشتیها نرسند، همه مجبور به تعطیلی تولید خواهند شد.»
بازسازی تولید میتواند زمانبر باشد
کارشناسان انرژی معتقدند که راهاندازی مجدد میادین نفتی که به دلیل اختلالات کشتیرانی تعطیل شدهاند، میتواند مدت زیادی طول بکشد.
امیر زمان، رئیس تیم تجاری آمریکا در ریستاد انرژی، گفت که بازگرداندن تولید به سطوح قبلی، بسته به نوع میدان، قدمت آن و ماهیت تعطیلیها، میتواند روزها، هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد.
هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی
در همین حال، نیروهای ایرانی تأسیسات انرژی در منطقه، از جمله پالایشگاهها و پایانههای صادراتی را هدف قرار دادهاند و برخی را مجبور به تعطیلی کردهاند در حالی که برخی دیگر متحمل خساراتی شدهاند که نیاز به تعمیرات گسترده دارد.
قطر پس از حملات پهپادی ایران، وضعیت اضطراری برای صادرات گسترده گاز طبیعی مایع (LNG) خود اعلام کرد و به گفته منابع رویترز، از سرگیری تولید عادی میتواند حداقل یک ماه طول بکشد. قطر حدود 20 درصد از LNG جهان را تأمین میکند.
مجتمع راس تنوره، که توسط شرکت آرامکوی عربستان سعودی اداره میشود و یکی از بزرگترین پالایشگاهها و پایانههای صادراتی نفت جهان است، نیز پس از حمله تعطیل شد، هرچند میزان خسارت فاش نشده است.
خطر رکود تورمی
اقتصاددانان هشدار میدهند که یک بحران طولانی مدت میتواند منجر به ترکیبی خطرناک از افزایش قیمتها و کاهش رشد اقتصادی شود که میتواند در ماههای آینده فشار بیشتری بر اقتصاد جهانی وارد کند.