رویترز اخیراً یک شبکه مالی مرتبط با ارزهای دیجیتال را پیدا کرده که فکر میکنند میلیاردها دلار پول را برای ایران جابجا کرده و از این راه تحریمها را دور زده است.
بر اساس این گزارش، دادههایی که یک تحلیلگر مستقل و دو شرکت ردیابی رمزارز بررسی کردند، نشان میدهد شرکتی به نام شلبت (Shelbet) فقط از ماه مه ۲۰۲۴ دستکم ۴ میلیارد دلار تراکنش داشته است. یکی از مشتریان اصلی شلبت، یک شبکه بزرگ قمار و شرطبندی به زبان فارسی بود که بیش از ۲۰۰۰ سایت را شامل میشد.
ابزار تازه ایران
دوتا از مشهورترین افراد این شبکه هم ساشا سبحانی و پویان مختاری بودند. هر دوی این اینفلوئنسرها به همراه موسس شلبت، سال گذشته به جرم توطئه برای تسهیل قمار در ایران محکوم شدند. البته در ایران قمار جرم است و مجازات سختی مثل زندان و شلاق دارد.
با این حال، این شبکه قمار راهش را به سیستم پرداخت الکترونیکی ایران باز کرده و در واقع قسمتی از یک شبکه گستردهتر برای جابجایی پول شده که به نهادهای تحریم شده ایرانی امکان دسترسی به بازارهای جهانی رمزارز را میدهد.
ابزار تازه ایران
ردیابی تراکنشهای بلاکچینی هم نشان میدهد دهها میلیون دلار پول از همین شبکه قمار از شلبت رد شده، و شلبت صدها میلیون دلار به صرافیهای خارجی رمزارز منتقل کرده است. ارتباطات شلبت فقط به اینجا محدود نمیشود؛ با بانک مرکزی ایران، پلتفرم نوبیتکس (که آمریکا تحریمش کرده) و حتی کیف پولهایی که اسرائیل میگوید به سپاه پاسداران مرتبط هستند هم همکاری داشته است.
ریچ سندرز، یکی از محققان مستقل، گفته دادههایی که بررسی کرده نشان میدهد شلبت مستقیماً به سپاه پاسداران وصل است و همین شبکه به ایران اجازه میدهد تحریمها را دور بزند.
همچنین بخوانید: در میانه جنگ.. مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران شد
طبق تحقیقات، بخشی از این پولها هم ریشهاش به استخراج رمزارز در داخل ایران برمیگردد و حتی در دورههای تنش با آمریکا و اسرائیل هم انتقالها ادامه داشتهاند.
رویترز در آخر نتیجه گرفته این شبکه توان واقعی ایران برای استفاده از رمزارز بهعنوان راه فرار از تحریم را نشان میدهد. این گزارش همچنین تاکید میکند که سپاه پاسداران سالهای اخیر نفوذ بیشتری پیدا کرده و حالا حتی بخشی از بزرگترین سایتهای قمار داخل ایران را هم زیر کنترل گرفته و از آنها برای انتقال پول به خارج استفاده میکند.
برای اینکه بتواند تمام این جزئیات را جمع کند، رویترز با بیش از ۳۰ منبع مختلف، مثل یک مقام سابق دولتی و افراد آگاه دیگر گفتگو کرده و یک شرکت امنیت سایبری را هم برای ردیابی ارتباطات فنی بین سایتهای قمار به کار گرفته است.
ساشا سبحانی و پویان مختاری هرگونه ارتباط خود با دولت ایران، سپاه پاسداران یا عملیات پولشویی و دور زدن تحریمها را رد کردند. آنها حتی تاکید داشتند بین سایتهای قماری که تبلیغ میکنند هیچ ارتباطی نیست، ولی متخصصان فنی گفتهاند سایتها دقیقاً به هم وصلاند.
در همین حال، وزارت خزانهداری آمریکا هم اعلام کرده که از این گزارش خبر دارد و گفته کماکان شبکههای مرتبط با داراییهای دیجیتال و رژیم ایران، و هرکسی که به آنها در دور زدن تحریم کمک کند، هدف قرار میدهد.