محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی ایران، روز یکشنبه هشدار داد که تهران حمایت هر کشوری از اقدامات اقتصادی جدید ایالات متحده علیه ایران را «اقدام جنگی» تلقی خواهد کرد. در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، از یادداشت تفاهم امضا شده با واشنگتن به عنوان بهترین راه برای خروج از بنبست فعلی بین جنگ و مذاکره دفاع کرد.
اسکات بیسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، قرار است روز دوشنبه اقدامات اقتصادی جدیدی را علیه ایران اعلام کند، پس از آنکه واشنگتن قول داد سطح «بیسابقهای» از جنگ اقتصادی و انزوا را بر تهران، که دههها تحت تحریمهای ایالات متحده بوده است، تحمیل کند.
همزمان، انتظار میرود فیلد مارشال عاصم منیر، رئیس ارتش پاکستان، به عنوان بخشی از تلاشهای میانجیگری منطقهای با هدف کاهش تنشها و بازگرداندن ایالات متحده و ایران به میز مذاکره، از ایران بازدید کند.
هشدار ایران به حامیان تحریم آمریکا
در تنگه هرمز، حملات در ساعات اخیر فروکش کرده است، اما تنشهای سیاسی همچنان بالاست. یک نهاد جدید ایرانی که برای مدیریت امور خلیج فارس و تنگه تأسیس شده است، فهرستی از دهها کشتی را که به گفته آن، ترتیبات ترانزیت را نقض کردهاند، منتشر کرد و نسبت به محدودیتهای آینده، از جمله جریمه، توقیف و مصادره، هشدار داد. رضایی وعده پاسخی «زلزلهآسا» داد
رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران و مشاور نظامی مجتبی خامنهای، رهبر ایران، هشدار خود را از طریق پلتفرم «X» اعلام کرد و این هشدار به سرعت توسط رسانههای دولتی ایران پوشش داده شد.
اظهارات او یک روز پس از گستردهترین حضور رسانهای او از زمان انتصابش در این ماه منتشر شد. او در مصاحبهای با تلویزیون دولتی که عصر شنبه پخش شد، گفت که اگر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، هرگونه اقدام دیگری علیه ایران انجام دهد، ایران «به صورت لرزهآسا» پاسخ خواهد داد.
وی افزود که اگر واشنگتن اقدامات خود را در مورد تنگه هرمز تشدید کند، تهران ممکن است سایر مسیرهای حمل و نقل نفتی در خلیج فارس را هدف قرار دهد.
انتصاب رضایی، به همراه تعدادی دیگر از مقامات نظامی و سیاسی تندرو، نشانهای از سختتر شدن موضع سیاسی و نظامی تهران تلقی میشود.
در همین حال، پزشکیان گفت که یادداشت تفاهم امضا شده در اواسط ژوئن بهترین راه برای خروج از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» است و خاطرنشان کرد که ایران تقریباً شش ماه پس از شروع جنگ با مشکلاتی در جذب سرمایهگذاری مواجه است.
رئیس جمهور ایران تأکید کرد که این توافق هیچ بندی که به منزله «تسلیم» باشد، ندارد و تأکید کرد که تعیین سیاستهای کلی از اختیارات رهبر معظم انقلاب است و دولت از آنها پیروی خواهد کرد.
این یادداشت تفاهم، یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات با هدف پایان دادن به جنگ و دستیابی به توافق در مورد برنامه هستهای ایران را آغاز کرده بود. با این حال، این مهلت هفته گذشته بدون هیچ نشانهای از پیشرفت یا تمدید، به پایان رسید.
آرامش در تنگه هرمز و محدودیتهای جدید برای کشتیها
یک ائتلاف چندملیتی به رهبری نیروی دریایی ایالات متحده روز یکشنبه اعلام کرد که در ۴۸ ساعت گذشته هیچ حمله تایید شدهای در تنگه هرمز ثبت نشده است، در حالی که ترافیک کشتیرانی همچنان در سطح پایین باقی مانده است.
ارتش ایالات متحده اعلام کرد که محاصره بنادر ایران تا روز یکشنبه منجر به تغییر مسیر ۷۰ کشتی تجاری و از کار افتادن سه کشتی شده است.
در پاسخ، «اداره تنگه خلیج فارس» که به تازگی در ایران تأسیس شده و تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد، فهرستی از دهها کشتی را منتشر کرد که به گفته آنها، ترتیبات عبور و مرور در این تنگه را نقض کردهاند و نسبت به تحریمها و محدودیتهای آینده علیه آنها هشدار داد.
تنگه هرمز قبل از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در 28 فوریه، یک آبراه بینالمللی محسوب میشد.
ایران و عمان، که در آن سوی تنگه قرار دارند، در حال مذاکره در مورد سازوکاری برای مدیریت این آبراه هستند و انتظار میرود که ترتیبات جدید شامل عوارض برای کشتیهای عبوری نیز باشد.
پاکستان برای احیای مذاکرات اقدام میکند
به گفته رسانههای ایرانی به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، قرار است مارشال هوایی عاصم منیر روز دوشنبه رهبری یک هیئت پاکستانی را به تهران بر عهده داشته باشد.
دو مقام منطقهای گفتند که این سفر بخشی از تلاشهای اسلامآباد برای کاهش تنشها بین ایالات متحده و ایران و ترغیب هر دو طرف به بازگشت به میز مذاکره است.
این مقامات به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند زیرا مجاز به اظهار نظر علنی در مورد جزئیات این سفر نبودند.