پاکستان روز سهشنبه، خیلی صریح گفت که هیچ هواپیمای ایرانی اجازه استفاده از پایگاههای هوایی این کشور را در زمان تنش با آمریکا نداشته است.
یعنی برخلاف آنچه برخی رسانهها (مثل سیبیاس) شایعه کردند، پاکستان نقش حفاظتی برای هواپیماهای ایران بازی نکرده است. اصلاً وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد این حرفها بیاساس و بزرگنمایی است، و به نظرش برای ضربه زدن به تلاشهای صلح و ثبات منطقه پخش شدهاند.
همچنین بخوانید: نجات خلبان آمریکایی در ایران و تهدید ترامپ به حمله
بحران ایران و آمریکا
در بیانیه وزارت خارجه آمده بود که بعد از آتشبس، چند هواپیمای ایرانی و آمریکایی به پاکستان آمدند – ولی فقط برای رفتوآمد تیمهای مذاکره، دیپلماتها و مقامهای امنیتی. حتی گفت برخی هواپیماها و خدمهشان موقتاً توی پاکستان ماندند تا دور بعدی گفتوگوها شروع شود. اما تاکید کردند که ماجرا هیچ ربطی به پنهان کردن جنگندههای ایرانی یا چیز شبیه این ندارد.
این وسط بعضی گزارشها میگفتند گویا ایران پرندههای غیرنظامی یا نظامی خودش را به کشورهای همسایه مثل افغانستان و پاکستان فرستاده که اگر اوضاع با آمریکا بدتر شد، کمتر آسیب ببینند. صریح بگویم، پاکستان هر نوع همکاری در این زمینه را رد کرد.
موضوعات مرتبط: هشدار قالیباف به ترامپ.. تهدید و تنش بر سر هرمز
مجموع این ادعاها برای وزارت خارجه پاکستان فقط تلاشی برای تضعیف نقشش در میانجیگری منطقه است. حتی گفتند حرف و حدیث درباره انتقال هواپیماها به پایگاه هوایی نورخان کاملاً بیپایه است – این پایگاه نزدیک راولپندی است و یکی از مهمترین جاهای نیروی هوایی پاکستان.
حتی ادعا شد بین آنهایی که از ایران آمدهاند، یک هواپیمای شناسایی مدل RC-130 هم بوده – مدلی که مخصوص جمعآوری اطلاعات است. دولت پاکستان معتقد است این حرفها برای جنگ روانی است و نه واقعی.
در همه این مدت، پاکستان با توجه به جایگاه جغرافیاییاش تبدیل شده به میانجی اصلی بین ایران و آمریکا، مخصوصا بعد از اینکه موفق شد یک آتشبس دو هفتهای بینشان برقرار کند. در ۱۱ و ۱۲ آوریل هم یک دور گفتگوهای جدی برگزار شد. مذاکرهها عمدتاً با هدایت نخستوزیر شهباز شریف، رئیس ستاد ارتش ژنرال عاصم منیر، و وزیر خارجه اسحاق دار پیش رفت.
در آمریکا اما همه با این ماجرا یکجور نگاه نکردند. ترامپ، رئیس جمهور وقت، از کار پاکستان تعریف کرد و آن را رهبری عالی خواند و گفت واشنگتن از این میانجیگری و کمک به برقرار ماندن رابطه غیرمستقیم با ایران رضایت دارد، بهویژه در زمان تنشها در تنگه هرمز.
اما برخی سناتورهای جمهوریخواه مثل لیندسی گراهام هشدار دادند که اگر این خبرها درباره کمک پاکستان به ایران در زمینه مخفی کردن داراییهای نظامی تایید شود، باید نقش پاکستان به طور کل بازنگری شود. گراهام گفت چنین حرکتی سوالهای جدی درباره بیطرفی اسلامآباد به وجود میآورد.
در آخر، هر پیشرفتی که در گفتوگوها شده بود، به خاطر اختلافهای عمیق بین واشنگتن و تهران متوقف ماند. با این حال، دولت پاکستان هنوز امید دارد دوباره مذاکرات راه بیفتد و فکر میکند شاید همه چیز به یک توافق پایدار ختم شود.
در مجموع، پاکستان عملاً بین میانجیگری و اتهام سیاسی گیر افتاده، و این کشمکشها آینده مذاکرات ایران و آمریکا را پُر از ابهام نگه داشته است.