آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران، پس از تهدید دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر مداخله برای کمک به معترضان، قول داد که تسلیم هیچ فشار خارجی نشود، زیرا گروههای حقوق بشری از افزایش شدید تعداد دستگیریها در طول روزهای اعتراضات ناشی از وخامت اوضاع اقتصادی و افزایش تورم خبر دادند.
آیتالله خامنهای در یک پیام ضبط شده که روز شنبه از تلویزیون پخش شد، گفت که ايران تسلیم دشمن نخواهد شد و افزود که باید جلوی آشوبگران گرفته شود، در حالی که تأکید کرد که اعتراضات مشروع به وضعیت اقتصادی را میتوان از طریق گفتگو حل کرد.
اعتراضات در ایران و اظهارات خامنهای
به گفته گروههای حقوق بشری، در تظاهراتی که از روز یکشنبه در سراسر ایران آغاز شده است، بیش از ۱۰ نفر کشته و دهها نفر زخمی شدهاند و صدها نفر نیز دستگیر شدهاند، زیرا سقوط ارزش پول ملی، اقتصادی را که از قبل از تحریمهای ایالات متحده و بحران اقتصادی عمیقتر رنج میبرد، تشدید میکند.
گروههای حقوق بشری ویدئویی را منتشر کردند که نشان میدهد مردم از ایرانیان میخواهند به خیابانها بیایند و شعار میدهند: “ما رهگذر نمیخواهیم، به ما بپیوندید.” رویترز نتوانست صحت این ویدئو را تأیید کند.
استاندارد دوگانه مقامات ایرانی
مقامات ایرانی تلاش کردهاند تا در برخورد با اعتراضات، استاندارد دوگانهای را حفظ کنند و بگویند که نارضایتیهای اقتصادی مشروع هستند و از طریق گفتگو حل خواهند شد، در حالی که همزمان از گاز اشکآور علیه برخی از تظاهرکنندگان استفاده کردهاند.
خامنه ای در یک سخنرانی با اشاره به نگرانیها در مورد کاهش ارزش پول محلی گفت: “بازاریان حق دارند، آنها حق دارند که بگویند تحت این شرایط نمیتوانند فعالیت کنند. ما با معترضان صحبت میکنیم، اما صحبت با آشوبگران بیمعنی است؛ اقدامات آنها باید متوقف شود.”
خشونتها در شهرهای کوچکتر استانهای غربی متمرکز شده است، جایی که چندین معترض کشته شدهاند. مقامات گزارش دادند که دو نفر از نیروهای امنیتی کشته و بیش از ۱۲ نفر دیگر در جریان ناآرامیها زخمی شدهاند.
سازمان حقوق بشر کردی هنگاو عصر جمعه گزارش داد که دستگیری ۱۳۳ نفر را ثبت کرده است که نسبت به روز قبل ۷۷ نفر افزایش یافته است.
تهدید آمریکا.. فشار بر ایران را افزایش میدهد
روز جمعه، ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده آماده و مهیا است، اما مشخص نکرد که واشنگتن پس از انجام حملات هوایی تابستان گذشته و پیوستن به کمپین اسرائیل که سایتهای هستهای و رهبران نظامی ایران را هدف قرار داده بود، چه اقدامی ممکن است علیه ایران انجام دهد.
تهدید آمریکا فشار بر رهبری ایران را افزایش میدهد، که در تلاش است یکی از سختترین دورههای خود را در دهههای اخیر پشت سر بگذارد، دورهای که اقتصاد آن به دلیل تحریمها در حال کوچک شدن است و در برخی مناطق برای ارائه خدمات اولیه مانند آب و برق با مشکل مواجه است.
حملات اسرائیل و آمریکا و تأثیر آنها بر ایران
ایران متحمل مجموعهای از شکستهای استراتژیک شده است که به جایگاه منطقهای آن آسیب رسانده است، از جنگ غزه در سال ۲۰۱۳ بین متحدش حماس و اسرائیل گرفته تا تضعیف حزبالله در لبنان، یکی از قویترین شرکای منطقهای تهران. سقوط متحد نزدیکش بشار اسد در سوریه نیز نفوذ منطقهای آن را کاهش داده است.
حملات آمریکا و اسرائیل همچنین برنامه هستهای ایران را به عقب راند و فرماندهان ارشد نظامی را کشت که نشاندهنده نفوذ گسترده در رهبری ارشد تهران است.
بزرگترین اعتراضات داخلی از سال ۲۰۲۲ آغاز شد
اعتراضات اخیر، بزرگترین آزمون داخلی برای مقامات ایرانی از زمان تظاهرات اواخر سال ۲۰۲۲ پس از مرگ نوجوان کرد مهسا امینی در بازداشت است. اگرچه اعتراضات هفته گذشته به مقیاس تظاهرات قبلی نرسید، اما نشان دهنده سختترین دورهای است که دولت در سه سال گذشته با آن روبرو بوده است.
گروههای حقوق بشر و فعالان رسانههای اجتماعی گزارش دادند که اعتراضات ادامه داشته و نیروهای امنیتی در چندین منطقه از خشونت استفاده کردهاند. رسانههای دولتی از حمله به اموال توسط نفوذیها به نام اعتراض خبر دادند.
تلویزیون دولتی از دستگیریهایی در غرب و مرکز ایران در نزدیکی تهران به اتهام ساخت کوکتل مولوتوف و اسلحه دستساز خبر داد. پستهای رسانههای اجتماعی همچنین از ناآرامی در چندین شهر و شهرستان و همچنین سه منطقه تهران خبر دادند..