هفته گذشته، در بحبوحه نگرانی فزاینده اسرائیل از برنامه موشکهای بالستیک ایران، تهران در ارسال پیام درباره قابلیتهای نظامی خود مردد و نامطمئن به نظر میرسید.
به گزارش واشنگتن پست، یک وبسایت خبری وابسته به سپاه پاسداران ایران گزارش داد که آزمایشهای موشکی در نقاط مختلف کشور انجام شده است، اما تلویزیون دولتی ایران به سرعت وقوع چنین آزمایشهایی را تکذیب کرد.
نگرانی اسرائیل وبرنامه موشكى ايران
این تبادل رسانهای پیش از سفر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به فلوریدا صورت گرفت، جایی که قرار است روز دوشنبه با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، دیدار کند، دیداری که انتظار میرود در بحثها درباره برنامه موشکی ایران نقش برجستهای داشته باشد.
حملات هوایی اسرائیل در طول جنگ بین دو کشور در ماه ژوئن، قابلیتهای موشکی ایران را هدف قرار داد، اما مقامات اسرائیلی اخیراً ابراز نگرانی کردهاند که تهران در حال بازسازی این قابلیتها است و آنها تهدیدی فزاینده برای اسرائیل محسوب میشوند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، دوشنبه گذشته با استناد به آنچه مشاهدات میدانی و گزارشهای عمومی نامید، گزارش داد که آزمایشهای موشکی گستردهای در سراسر ایران انجام شده است.
روزنامه همشهری، وابسته به شهرداری تهران که تحت کنترل محافظهکاران است، همچنین ویدیوهایی را منتشر کرد که ظاهراً آزمایشهای موشکی را مستند کرده و ردهای چگالشی را در آسمان نشان میداد، با این حال، واشنگتن پست تأیید کرد که نمیتواند به طور مستقل صحت این ویدیوها را تأیید کند.
در مقابل، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران این گزارشها را با استناد به منابع آگاه تکذیب کرد و اظهار داشت که تصاویر منتشر شده صرفاً ردهای چگالشی ناشی از هواپیماهای در ارتفاع بالا را نشان میدهند.
شایان ذکر است که رئیس صدا و سیمای جمهوری اسلامی مستقیماً توسط علی خامنهای، رهبر معظم انقلاب، منصوب میشود و این سازمان توسط هیئتی متشکل از نمایندگان ریاست جمهوری، قوه قضائیه و مجلس نظارت میشود.
در داخل ایران، انکار آزمایشهای موشکی توسط تلویزیون دولتی، حتی در برنامههای خود، به تمسخر تبدیل شد.
به عنوان مثال، مصطفی خوشچشم، تحلیلگر امور بینالملل ایران، در جریان برنامهای در تلویزیون دولتی در مورد این موضوع شوخی کرد.
پیامهای رسمی متناقض در ایران نسبتاً رایج است، جایی که سیستم حکومتی ترکیبی از ساختارهای مذهبی و جمهوری است و نهادهای متعدد با قدرتهای همپوشانی اغلب منجر به پیامهای ناهماهنگ یا حتی متناقض میشوند.
در حالی که ماهیت هرگونه آزمایش اخیر هنوز مشخص نیست، کارشناسان میگویند که دولت ایران تمایل دارد آزمایشهای موشکی موفق را برای ارسال پیامهای استراتژیک یا تقویت سیاست بازدارندگی خود اعلام کند، در حالی که آزمایشهای بالقوه ناموفق را کماهمیت جلوه میدهد.
سیستم غیرمتمرکزتر حرکت
به گفته حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر مهمان در موسسه آلمانی امور بینالملل و امنیت، که متخصص در سیاست امنیتی ایران است، این میتواند توضیح دهد که این بار چه اتفاقی افتاده است.
عزیزی افزود که توضیح احتمالی دیگر این است که آزمایشهای ادعایی صرفاً ماهیت فنی داشتهاند و قصد ارسال پیام سیاسی یا نظامی را نداشتهاند.
او به گمانهزنیهایی اشاره کرد مبنی بر اینکه نیروی هوافضای سپاه پاسداران به سمت یک سیستم غیرمتمرکزتر حرکت میکند، شاید در آمادهسازی برای رویارویی جدید با اسرائیل.
عزیزی گفت، این میتواند گزارشهای مربوط به پرتاب موشک از نقاط مختلف کشور را توضیح دهد.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد موسسه واشنگتن که متخصص امور نظامی ایران است، معتقد است که ویدیوهای منتشر شده، آزمایشهای میدانی مربوط به تعمیرات، بهبودها یا ارتقاءهای نیروی موشکی سپاه پاسداران را نشان میدهند، نه رزمایشهای نظامی تمامعیار.
اگر نیروهای مسلح ایران واقعاً هفته گذشته آزمایشهایی انجام داده باشند، این دومین آزمایش موشکی آنها از زمان جنگ ژوئن خواهد بود.
در سپتامبر، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که ایران ممکن است بر اساس تصاویر ماهوارهای و تحلیلهای کارشناسان، یک آزمایش موشکی اعلام نشده انجام داده باشد.
در طول جنگ ژوئن، نیروهای اسرائیلی پایگاههای نظامی و سیستمهای دفاع موشکی ایران را هدف قرار دادند و فرماندهان نظامی و دانشمندان هستهای را کشتند.
ایران با رگباری از موشکها تلافی کرد که در چندین مورد توانستند به سیستمهای دفاع هوایی اسرائیل نفوذ کنند.
ضربات سنگینی
با وجود ضربات سنگینی که ایران متحمل شده است، مقامات اسرائیلی هنوز برنامه موشکهای بالستیک ایران را یک تهدید مداوم میدانند.
در گزارشی که در طول جنگ در ماه ژوئن منتشر شد، موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک اظهار داشت که میزان تهدید موشکی باقی مانده هنوز مشخص نیست و به چندین متغیر بستگی دارد که در آن زمان ناشناخته بودند.
در هفتههای اخیر، گمانهزنیهایی در میان تحلیلگران ایران در مورد احتمال حملهی دیگری از سوی اسرائیل علیه ایران در ماههای آینده برای جلوگیری از هرگونه پیشرفت در بازسازی برنامهی موشکی این کشور پیشرفتی که مقامات ایرانی تأیید کردهاند که به دنبال آن هستند افزایش یافته است.
همانطور که آسوشیتدپرس در ماه سپتامبر گزارش داد، بر اساس تصاویر ماهوارهای، ایران بازسازی سایتهای تولید موشک را آغاز کرده است.