اقتصاد اروپا این روزها حال خوشی ندارد. با ادامه جنگ بین ایران و کشورهای غربی، قیمت انرژی سر به فلک کشیده و هزینه سوخت حسابی فشار آورده نه فقط به خانوادهها، بلکه به سیاستگذاران سراسر قاره.
آخرین دادههای ماه مه هم اصلا خبر خوبی نداشتند: کسبوکارها در منطقه یورو با سریعترین سرعت در بیش از دو سال گذشته عقب نشستند؛ همه اینها درست وقتی اتفاق میافتد که تورم دوباره بالا گرفته و نگرانیها از رکود و گسترش بحران هزینههای زندگی اوج گرفته.
اقتصاد اروپا زیر فشار جنگ ایران
این اطلاعات که پنجشنبه منتشر شد نشان داد بحران انرژی که از دل جنگ با ایران درآمده، اقتصاد اروپا را توی گوشه گیر انداخته. تصمیمسازها باید بین کنترل قیمتها و حمایت اقتصادی یکی را انتخاب کنند، و فعلا راهحلی روشن مقابلشان نیست هم رشد اقتصادی افت کرده، هم قیمتها داریم بالا میروند.
اقتصاددانها از ریشهکن شدن به سبک رکود تورمی دهه هفتاد حرف نمیزنند، ولی خیلی هم دلخوش نیستند. چون معلوم است بحران فعلی به بحران هزینههای زندگی بعد از کرونا دامن میزند و سنگینیاش روی دوش میلیونها خانوار اروپایی میماند.
همچنین بخوانید: ایران درهای گفتگو با آمریکا را برای پایان جنگ باز نگه داشت
در همین اوضاع، دیوید آمیل، وزیر بودجه فرانسه، از بسته کمکی تازهای خبر داد: ۷۱۰ میلیون یورو برای کمک به مردم و کسبوکارها در مقابله با افزایش بهای سوخت، که هزینههای کل حمایت دولت از مصرفکنندهها را به ۱.۲ میلیارد یورو میرساند. ولی نخستوزیر فرانسه، سباستین لکورنو، حاضر نشد مالیات سوخت را یکباره پایین بیاورد و گفت یارانه فقط به گروههای آسیبدیده میرسد.
اخبار مرتبط: ترامپ: پاسخ به آسیب خلبان نامشخص و جنگ ممکن است طولانی شود
از طرف دیگر، مدیران ارشد شرکت اکوینور هشدار دادند اگر اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز تا سه ماه دیگر ادامه پیدا کند، اروپا روی دستش کمبود جدی گاز میبیند، بهخصوص با ذخیرهسازی پایین و قیمتهای بالا. طبق دادههای Gas Infrastructure Europe الان ذخایر گاز اروپا فقط ۳۵ درصد پر است، درحالیکه معمول فصلی آن حدود ۵۰ درصد است.
یک نظرسنجی S&P Global نشان داد فعالیت اقتصادی منطقه یورو در ماه مه با شدیدترین سرعتش در دو سال و نیم اخیر کاهش یافت، بهطوری که خدمات ضربه اساسی خورد و هزینه نهادهها با سرعتی بیش از سه سال گذشته بالا رفت.
شاخص ترکیبی مدیران خرید هم از ۴۸.۸ در آوریل به ۴۷.۵ در ماه مه سقوط کرد پایینترین حد از اکتبر ۲۰۲۳. یعنی اقتصاد هر روز بیشتر منقبض میشود، چون عدد زیر ۵۰ نشانه رکود است.
تحلیلگران جیپی مورگان گفتند این ارقام سطح فعالیت را به پایینترین میزان از اواخر ۲۰۲۳ رسانده و نشانه رکود جدی در ماه مه است.
در آلمان بزرگترین اقتصاد اروپا بخش خصوصی برای دومین ماه پیاپی عقب نشست. فرانسه هم بدترین رقم PMI در پنج سال و نیم گذشته را ثبت کرد، آن هم با شکایت فراوان شرکتها درباره افزایش قیمتها و نگرانی از آینده.
بانک مرکزی آلمان میگوید تورم دوباره بالا میرود، و سه ماهه دوم رشد اقتصادی باید تقریبا ثابت بماند.
در بخش خصوصی، سفارشهای جدید به خاطر افت صادرات و پائین آمدن خدمات، بدجور پایین آمدند بزرگترین ریزش طی ۱۸ ماه اخیر. صنعت هم بعد از رشد مختصر در آوریل دوباره به روند نزولی برگشت.
فعالیت بخش خدمات، که ستون فقرات اقتصاد یوروست، به پایینترین سطح از فوریه ۲۰۲۱ رسید. همزمان قیمت کالاها و خدمات هم با سرعتی زیاد بالا زده سریعترین افزایش طی ۳۸ ماه اخیر.
S&P Global هشدار داد که شتاب فعلی قیمتها میتواند تورم منطقه یورو را در ماههای آینده به نزدیکی ۴ درصد برساند. بازار کار هم وضع خوبی ندارد شرکتها پنج ماه پیاپی و با سرعتی که از نوامبر ۲۰۲۰ بیسابقه است، دارند نیروی کارشان را کم میکنند.
در چنین شرایطی، بانک مرکزی اروپا با تصمیمهای سخت درباره نرخ بهره روبروست. همه منتظرند بانک در ژوئن نرخها را بالا ببرد، ولی رکود فعلی این سوال را مطرح میکند که شاید لازم باشد بانک مکث کند تا منطقه وارد رکود جدیتر نشود.
اندرو کانینگهام از کپیتال اکونومیکس میگوید دادههای فعلی مانع افزایش نرخ بهره در ژوئن نمیشود، ولی خطر رکود را هم از بین نمیبرد.
آمار رسمی نشان داد تورم منطقه یورو در آوریل روی ۳ درصد ایستاد که بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپاست.
کمیسیون اروپا هم چشمانداز رشد اقتصادی منطقه در ۲۰۲۶ را فقط ۰.۹ درصد پیشبینی کرده پایینتر از ۱.۳ درصد در ۲۰۲۵، و احتمالا در ۲۰۲۷ هم بیشتر از ۱.۲ درصد نخواهد شد.
در آخر والدیس دومبروسکیس، کمیسر اقتصادی اروپا، هشدار داد اگر قیمتهای بالای انرژی تا اواخر ۲۰۲۶ ادامه پیدا کند، این پیشبینی رشد ممکن است نصف شود.