دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، همچنان در حال سبک سنگین کردن گزینه نظامی در مقابل مسیر دیپلماتیک در برخورد با ایران است. مقامات آگاه آمریکایی فاش کردند که رئیس جمهور در روزهای اخیر چندین جلسه مشورتی با پیت هگست، وزیر دفاع و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، داشته و در مورد احتمال از سرگیری حملات نظامی گسترده علیه ایران، قبل از تصمیمگیری در مورد ادامه مسیر مذاکره، بحث کرده است.
به گفته مقامات، بحثها بر این موضوع متمرکز بوده است که آیا ایالات متحده باید مذاکرات را رها کند و عملیات نظامی گسترده علیه ایران را از سر بگیرد یا خیر، گزینهای که برخی از شرکتکنندگان آن را «تمام کردن کار» توصیف کردهاند.
با این حال، ترامپ به دستیاران خود اطلاع داده است که معتقد است بازگشت به جنگ در این مرحله میتواند تلاشهای دیپلماتیک را تضعیف کند و شانس دستیابی به توافقی را که در نهایت برنامه هستهای ایران را برچیند، کاهش دهد.
همچنین بخوانید: قطعی سراسری اینترنت در ایران وارد ماه دوم شد
ترامپ میان جنگ و دیپلماسی
رئیس جمهور آمریکا همچنین به تیم خود گفته است که او آماده تمدید مذاکرات فراتر از مهلت ۱۸ آگوست برای دستیابی به توافق هستهای است، اقدامی که به مذاکرات زمان بیشتری میدهد. برعکس، او تأکید کرد که در حال حاضر ترجیح میدهد حملات نظامی علیه ایران را در صورت نقض تفاهمنامه توسط ایران محدود کند، همانطور که در درگیریهای آخر هفته گذشته رخ داد، که آتشبس شکنندهای را که دو هفته قبل به دست آمده بود، تهدید کرد.
در حالی که گزارشهای وزارت دفاع به رئیسجمهور در مورد گزینههای نظامی امری عادی است، مقامات معتقدند که بحثهای اخیر نشان دهنده جستجوی مداوم ترامپ برای یافتن راههایی برای شکستن بنبست با تهران است، بدون اینکه احتمال بازگشت به اقدام نظامی در صورت شکست تلاشهای سیاسی را رد کند. برخی از مقامات اذعان میکنند که از سرگیری جنگ، پذیرش ضمنی شکست توافقی است که دولت در حال پیشبرد آن است.
ترامپ علناً همچنان ادعا میکند که مذاکرات در حال پیشرفت است، در حالی که در صورت شکست، گزینه نظامی را حفظ میکند. او هفته گذشته به خبرنگاران گفت: “آنها با هر چیزی که من میخواهم موافقت میکنند و آنها باید این کار را انجام دهند، وگرنه ما برمیگردیم و کاری را که باید انجام دهیم انجام میدهیم.”
از سوی دیگر، یک مقام کاخ سفید تأیید کرد که رئیسجمهور همیشه از راهحلهای دیپلماتیک حمایت میکند و استدلال میکند که به نفع ایران است که به یک توافق خوب با ایالات متحده برسد. سخنگویان وزیر دفاع و رئیس ستاد مشترک ارتش از اظهار نظر خودداری کردند.
موضوعات مهم: سپاه پاسداران ایران.. قدرت پایدار و مقاومت در برابر تهاجم آمریکا
مذاکرات غیرمستقیم با ایران
جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، در مصاحبهای با فاکس نیوز توضیح داد که دستور ترامپ ادامه مذاکرات تا زمان مشخص شدن نتیجه آنهاست و افزود: «اگر دیپلماسی به یک راه حل موفقیتآمیز منجر نشود، ما هنوز گزینههای زیادی داریم و تاکنون به توافق بزرگی برای مردم آمریکا دست یافتهایم.»
در همین حال، استیو ویتکوف و جارد کوشنر، فرستادگان آمریکا، برای آغاز دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم با ایران از طریق واسطههای قطری وارد دوحه شدند. کارشناسان فنی هر دو طرف نیز این هفته در مذاکرات غیرمستقیم شرکت میکنند.
مذاکرات بین واشنگتن و تهران از زمان توافق بر سر یک دوره مذاکره ۶۰ روزه، وارد دومین هفته خود میشود. با این حال، چندین مسئله همچنان مانع پیشرفت هستند، که مهمترین آنها اصرار ایران بر اعمال میلیاردها دلار هزینه بر کشتیهایی است که از تنگه هرمز عبور میکنند، در حالی که واشنگتن معتقد است که این آبراه باید مانند قبل از جنگ باز و آزاد بماند. تهران همچنین علیرغم ادعای ترامپ مبنی بر اینکه ایران قبلاً با این تعهدات موافقت کرده است، از پذیرش محدودیتهای سختگیرانه بر برنامه هستهای خود خودداری میکند.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، گفت که ایران «تاکنون هیچ همکاری نشان نداده است» و افزود که عملیات اسکورت دریایی ایالات متحده دلیل اصلی ثبات عرضه جهانی نفت است. وی افزود: «ما جریان انرژی از طریق تنگه هرمز را چه ایران همکاری کند و چه نکند، تضمین خواهیم کرد، اما ترجیح میدهیم که این کار با همکاری آنها باشد و میخواهیم که آنها به برنامه هستهای خود پایان دهند.»
تلاش برای کاهش تنشها
ایالات متحده در تلاش برای کاهش تنشها، در تلاش است تا یک کانال مدیریت بحران مستقیم بین سپاه پاسداران ایران و فرماندهی مرکزی ایالات متحده ایجاد کند، اقدامی که برخی از مقامات آن را نشانهای از بهبود نسبی روابط میدانند، در حالی که برخی دیگر هشدار میدهند که این پروژه هنوز در مراحل اولیه خود است. یک مقام کاخ سفید تأیید کرد که این کانال ارتباطی از قبل باز است و توسط هر دو طرف مورد استفاده قرار گرفته است.
با ادامه بنبست، ترامپ در حال بررسی گزینههای دیگر است و وزیر دفاع و رئیس ستاد مشترک ارتش گزینههایی را به او ارائه میدهند که شامل از سرگیری یک کمپین هوایی گسترده با هدف قرار دادن سایتهای نظامی ایران است.
به گفته مقامات، در طول عملیات خشم حماسی که در 28 فوریه آغاز شد، نیروهای آمریکایی بیش از 13000 حمله را با هدف قرار دادن سایتهایی در داخل ایران انجام دادند و بخش قابل توجهی از زرادخانه موشکی و پهپادی ایران را نابود کردند و توانایی آن را برای تولید سلاحهای جدید به طور قابل توجهی تضعیف کردند. در اواخر ماه مارس، فرماندهان ارشد نظامی به رئیس جمهور آمریکا اطلاع دادند که از بین بردن کامل تهدید نظامی ایران به چند هفته دیگر نیاز دارد، قبل از اینکه ترامپ در 7 آوریل با آتشبس موافقت کند.
زیرساختهای نظامی ایران
مقامات اظهار داشتند که ترامپ از آن زمان، علیرغم تهدیدهای قبلی خود برای نابودی زیرساختهای نظامی ایران و تصرف جزیره خارک، قطب کلیدی صادرات نفت ایران، بارها از صدور مجوز عملیات نظامی گسترده خودداری کرده است، اما در نهایت عقبنشینی کرده و به گزینه مذاکره بازگشته است. او همچنین پیش از این به دستیاران خود گفته بود که تنها در صورتی جنگ را از سر خواهد گرفت که نیروهای آمریکایی مستقیماً مورد حمله قرار گیرند.
ترامپ ژوئن گذشته گفت: «اگر میخواستیم میتوانستیم به راحتی بمباران کنیم و اگر دو یا سه هفته به بمباران ادامه میدادیم، آنها چیزی برای ماندن نداشتند. اما تنگه هرمز برای ماهها بسته میماند و افراد زیادی کشته میشدند. چه کسی این را میخواهد؟ من نمیخواهم. فکر میکنم یک توافق از بمباران قدرتمندتر خواهد بود.»
سوزان مالونی، معاون رئیس برنامه مطالعات سیاست خارجی در موسسه بروکینگز، به نوبه خود معتقد است که ترامپ ابزارهای دیگری برای فشار بر ایران دارد، از جمله به تأخیر انداختن آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران یا افزایش فشار اقتصادی مربوط به تلاشهای تهران برای کنترل تنگه هرمز.