درگیری بین ایالات متحده و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدید کرد که در صورت اختلال در حمل و نقل نفت از خاورمیانه توسط تهران، درگیری نظامی گستردهای رخ خواهد داد، وارد مرحله خطرناکتری میشود، حتی با وجود اینکه او پیشبینی کرد که با وجود تبادل آتش مداوم، درگیری به سرعت پایان خواهد یافت.
اظهارات ترامپ در پایان روزی بیان شد که با نوسانات شدید در بازارهای مالی جهانی همراه بود، در حالی که نگرانیهای فزایندهای مبنی بر اینکه نهاد امنیتی ایران در حال گرد هم آمدن پیرامون رهبر جدید، مجتبی خامنهای، است و رژیم ایران هیچ نشانهای از عقبنشینی نشان نمیدهد، وجود داشت.
همچنین بخوانید: ترامپ: جنگ با ایران “بهزودی” پایان مییابد؛ اهداف محقق شد
تشدید جنگ با ایران
ترامپ اظهار داشت که نیروهای آمریکایی خسارات قابل توجهی به نیروی هوایی و دریایی ایران وارد کردهاند و ابراز عقیده کرد که جنگ میتواند قبل از بازه زمانی اولیه چهار هفتهای که او تعیین کرده بود، پایان یابد، بدون اینکه به روشنی تعریف کند که چه چیزی “پیروزی” در این درگیری محسوب میشود.
رئیس جمهور آمریکا هشدار داد که اگر ایران تلاش کند ترافیک تانکرهای نفتی را از طریق تنگه هرمز، که تقریباً یک پنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند، مختل کند، حملات میتواند به طرز چشمگیری افزایش یابد.
او در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «ما چنان به آنها ضربه خواهیم زد که برای آنها یا هر کسی که به آنها در آن منطقه از جهان کمک کند، بازیابی قدرت غیرممکن شود.»
ایران: ما پایان جنگ را تعیین خواهیم کرد
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) تأکید کرد که اگر حملات آمریکا و اسرائیل ادامه یابد، تهران اجازه نخواهد داد «حتی یک لیتر نفت» از منطقه خارج شود.
سخنگوی سپاه، همانطور که توسط رسانههای رسمی گزارش شده است، اظهار داشت که ایران «پایان این جنگ را تعیین خواهد کرد»، که نشان دهنده عزم تهران برای ادامه رویارویی است.
این پیامهای متناقض، بازارهای جهانی را آشفته کرد؛ قیمت نفت افزایش یافت در حالی که بازارهای سهام سقوط کردند، اما بعداً پس از اظهارات ترامپ در مورد احتمال پایان جنگ در کوتاه مدت، همراه با گزارشهایی مبنی بر کاهش احتمالی تحریمها بر صادرات انرژی روسیه، تا حدی بهبود یافتند.
موضوعات مرتبط: اینفانتینو: ترامپ حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ را تأیید کرد
جمع شدن در اطراف مجتبی خامنهای
در داخل کشور، مجتبی خامنهای، روحانی شیعه ۵۶ ساله، پس از کشته شدن پدرش، علی خامنهای، در حمله اسرائیل در روز اول جنگ، به عنوان رهبر جدید ایران اعلام شد.
پسر خامنهای علاوه بر شبکه اقتصادی گسترده مرتبط با نهاد امنیتی، نفوذ قابل توجهی در دستگاه امنیتی و سپاه پاسداران دارد.
رسانههای دولتی تصاویری از تجمعات گسترده در چندین شهر ایران در حمایت از رهبر جدید پخش کردند که در آن شرکتکنندگان پرچمهای ایران را تکان میدادند و تصاویر علی و مجتبی خامنهای را در دست داشتند.
در اصفهان، تلویزیون دولتی از شنیدن صدای انفجار ناشی از حملات هوایی در نزدیکی میدان تاریخی امام خبر داد، در حالی که هواداران رژیم در جریان یک تجمع شعار «الله اکبر» سر میدادند.
موضوعات مهم: گفتوگوهای ترامپ با کردها برای نقشآفرینی در ایران
اختلاف در افکار عمومی ایران
مصاحبهها با ایرانیان، اختلاف در افکار عمومی را آشکار کرد. برخی از هواداران، انتصاب مجتبی خامنهای را پیامی از سرکشی به دشمنان ایران میدانستند.
زهرا میرباقری، دانشجوی دانشگاه تهران، گفت که انتصاب او «سیلی به صورت دشمنان ما بود که فکر میکردند رژیم پس از مرگ پدرش سقوط خواهد کرد.»
در مقابل، مخالفان رژیم ابراز نگرانی کردند که این تحول میتواند امیدها برای تغییر سیاسی را از بین ببرد.
یک تاجر اهل اراک که نخواست نامش فاش شود، گفت که سپاه پاسداران همچنان قدرتمند است و افزود که رژیم «دهها هزار نیرو آماده جنگ برای تضمین بقای خود دارد.»
بسیاری از ایرانیان در ابتدا، چند هفته پس از سرکوب اعتراضات گسترده ضد دولتی توسط رژیم، کشته شدن علی خامنهای را جشن گرفتند، اما از آن زمان تاکنون هیچ نشانهای از تجدید حیات جنبش اعتراضی مشاهده نشده است.
اهداف متفاوت جنگ
اسرائیل میگوید هدفش در جنگ، سرنگونی رژیم مذهبی در ایران است، در حالی که مقامات آمریکایی معتقدند که هدف اصلی واشنگتن نابودی برنامههای موشکی و هستهای ایران است.
اما ترامپ در چندین مورد اظهار داشته است که جنگ تنها با دولتی در ایران که با ایالات متحده «همکاری» میکند، پایان خواهد یافت.
اسرائیل همچنین هشدار داده است که هر کسی را که جانشین علی خامنهای شود، هدف قرار خواهد داد، مگر اینکه تهران سیاستهای خصمانه خود را تغییر دهد.
این جنگ عملاً کشتیرانی در تنگه هرمز، یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، را فلج کرده و مانع از تردد نفتکشها برای بیش از یک هفته شده و برخی از تولیدکنندگان را مجبور به کاهش تولید کرده است، زیرا ظرفیت تأسیسات ذخیرهسازی به پایان رسیده است.
قیمت نفت خام برنت در معاملات آتی تقریباً 7 درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود از سال 2022 رسید، پس از آنکه در طول جلسه، در بحبوحه کاهش عرضه از سوی عربستان سعودی و سایر اعضای اوپک، تا 29 درصد افزایش یافت.
با این حال، قیمتها بعداً در جلسات معاملاتی بعدی پس از اظهارات ترامپ که به احتمال کاهش محدودیتها بر عرضه جهانی انرژی اشاره داشت، کاهش یافت.
افزایش قیمت سوخت وزن سیاسی قابل توجهی در ایالات متحده دارد، جایی که تورم نگرانی اصلی رأیدهندگان پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر است، انتخاباتی که در آن جمهوریخواهان به دنبال حفظ کنترل خود بر کنگره هستند.
یک نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان داد که 67 درصد از آمریکاییها انتظار دارند قیمت بنزین در ماههای آینده افزایش یابد، در حالی که تنها 29 درصد از جنگ حمایت میکنند.
گزینههای آمریکا برای کاهش بحران انرژی
پس از تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، ترامپ گفت که ایالات متحده ممکن است برای کاهش کمبود عرضه، به برخی کشورها معافیت از تحریمهای نفتی اعطا کند.
به گفته منابع آگاه، این میتواند شامل کاهش بیشتر تحریمها علیه نفت روسیه باشد که میتواند تلاشهای غرب برای مجازات مسکو به دلیل جنگ در اوکراین را پیچیده کند.
سایر گزینههای احتمالی شامل برداشت از ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده یا اعمال محدودیتهای موقت بر صادرات نفت ایالات متحده است.
تشدید نظامی و گسترش درگیریها
در تهران، پس از حمله هوایی به یک پالایشگاه نفت، که در پی تشدید درگیریها با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی ایران رخ داد، ستونهایی از دود سیاه به هوا برخاست. برای آب و هوا.
در تحولی دیگر، ترکیه اعلام کرد که پدافند هوایی وابسته به ناتو، یک موشک بالستیک پرتاب شده از ایران را که وارد حریم هوایی آن شده بود، رهگیری کرد که دومین حادثه از این نوع از زمان آغاز جنگ بود.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که پس از شلیک موشک توسط حزبالله، تحت حمایت ایران، حملات جدیدی را در مرکز ایران انجام داده و همچنین بیروت، پایتخت لبنان، را بمباران کرده است.
به گفته سفیر ایران در سازمان ملل متحد، حملات ایالات متحده و اسرائیل حداقل ۱۳۳۲ غیرنظامی ایرانی را کشته و هزاران نفر دیگر را زخمی کرده است.
در لبنان، بیش از ۴۰۰ نفر کشته شدهاند، در حالی که حدود ۷۰۰۰۰۰ نفر به دلیل درگیری از خانههای خود آواره شدهاند.
در اسرائیل، سرویسهای آمبولانس گزارش دادند که مردی در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بن گوریون تلآویو بر اثر اصابت ترکش کشته شده است و تعداد کشتهشدگان حملات ایران به ۱۱ نفر رسیده است.