کارکنان بخش بهداشت گزارش دادند که فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب ایران در روزهای اخیر جلساتی را در داخل بیمارستانها برگزار کردهاند، اقدامی که نگرانیهای فزایندهای را در مورد نظامی شدن فضاهای غیرنظامی و افزایش خطر برای بیماران، کادر پزشکی و عموم مردم ایجاد کرده است.
یکی از کارکنان یک بیمارستان در تهران که به دلیل ترس از انتقامجویی نخواست نامش فاش شود، گفت که چندین فرمانده نظامی و اعضای سپاه هفته گذشته در داخل مرکز درمانی، به همراه تیمهای امنیتی، جلساتی برگزار کردند و در مورد مسائلی غیرمرتبط با مراقبتهای بهداشتی بحث کردند.
وی افزود: “حضور این افراد به همراه واحدهای امنیتیشان کارکنان را نگران کرده است زیرا این جلسات اصلاً ماهیت پزشکی نداشتند:.
همچنین بخوانید: تهران سفرای اتحادیه اروپا را در اعتراض به تروریستی خواندن سپاه احضار کرد
فرماندهان سپاه در بیمارستانها
این گزارشها در حالی منتشر میشوند که اتهامات قبلی مبنی بر استفاده از نهادهای عمومی در جریان اعتراضات، مرز بین کارکردهای غیرنظامی و نظامی را کمرنگ کرده است. در جریان اعتراضات ۸ و ۹ ژانویه و پس از آن، گزارشهای متعددی از عملیات امنیتی انجام شده از داخل ساختمانهای عمومی، از جمله تیراندازی به معترضان از داخل یک ساختمان دولتی و از پشت بام یک بیمارستان در گرگان، وجود داشته است.
همچنین گزارشهایی مبنی بر استفاده از مدارس در اراک و ساری به عنوان پایگاههایی برای استقرار نیروها و بازداشتگاهها منتشر شده است، و روایتهای مشابهی از شیراز، گرگان و تهران مبنی بر استقرار پرسنل مسلح در بیمارستانها و در برخی موارد، تیراندازی از پشت بام مراکز درمانی به سمت معترضان منتشر شده است. مقامات رسماً دامنه این اقدامات یا مبنای قانونی آنها را روشن نکردهاند.
موضوعات مرتبط: خنثیسازی تلاش برای هواپیماربایی در مشهد توسط سپاه حفاظت فرودگاهها
در روزهای اخیر، نیروهای امنیتی همچنین در برخی از استادیومها و سالنهای ورزشی تجمع کردهاند، که منابع آن را تلاشی برای محافظت از پرسنل و تجهیزات در برابر حملات احتمالی با قرار گرفتن در مناطق پرجمعیت غیرنظامی توصیف کردهاند.
هیچ توجیهی برای سپر انسانی وجود ندارد
جمشید برزگر، تحلیلگر سیاسی و روزنامهنگار، گفت که استقرار فعالیتهای نظامی در بیمارستانها نشان دهنده الگویی است که مدتهاست در اتحادهای منطقهای جمهوری اسلامی مشهود بوده است.
وی افزود: “جمهوری اسلامی بار دیگر الگوی خطرناکی را که سالها از طریق نیروهای نیابتی خود در منطقه آزمایش کرده است، معرفی کرده است: نظامیسازی فضاهای غیرنظامی و استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی.” او خاطرنشان کرد که تاکتیکهای مشابهی در سوریه، غزه، لبنان و یمن با قرار دادن داراییهای نظامی در نزدیکی زیرساختهای غیرنظامی به کار گرفته شده است.
موضوعات مهم: چهار عضو سپاه پاسداران ايران در سیستان و بلوچستان کشته شدند
برزگر معتقد است که برگزاری جلسات نظامی در داخل بیمارستانها و استقرار نیروها در ورزشگاهها و مدارس، غیرنظامیان را در معرض خطر بیشتری در هرگونه درگیری احتمالی قرار میدهد. او این را «نه تنها نشانهای از ضعف استراتژیک، بلکه پیامی مبنی بر اینکه جان مردم عادی ایران در محاسبات دولت اولویت ندارد» میداند.
خطرات قانونی و مسئولیت بینالمللی
از سوی دیگر، حسین رئیسی، وکیل و کارشناس حقوق بشر، اظهار داشت که قوانین بینالمللی بشردوستانه، تبدیل تأسیسات غیرنظامی – مانند بیمارستانها، درمانگاهها، عبادتگاهها و اماکن تاریخی – به مکانهای عملیات نظامی را اکیداً ممنوع میکند.
او توضیح داد: «هر طرفی که عمداً یک مکان غیرنظامی را در طول یک درگیری مسلحانه به مرکز فعالیت نظامی تبدیل کند، مرتکب جنایت جنگی شده است.» او افزود که هدف قرار دادن چنین مکانهایی نیز میتواند در صورت انجام عمدی و بدون توجه به حفاظت از غیرنظامیان، حتی اگر برای اهداف نظامی استفاده شوند، جنایت جنگی محسوب شود.
او خاطرنشان کرد که استفاده از مراکز درمانی برای فعالیتهای غیرپزشکی میتواند آنها را از حمایتی که طبق قوانین بینالمللی به آنها اعطا شده است، محروم کند و مستقیماً بیماران و پرسنل پزشکی را به خطر بیندازد.