موسسه ایتالیایی مطالعات سیاسی بینالمللی (ISPI) در گزارشی که روز چهارشنبه، ۲۴ دسامبر منتشر شد، نوشت که ایران برنامه هستهای خود را به سمت توسعه کلاهکهای هستهای مینیاتوری که میتوانند روی موشکها نصب شوند، تغییر مسیر داده است، اقدامی که نشان دهنده تغییر در محاسبات بازدارندگی تهران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل است.
در این گزارش آمده است که پیش از جنگ ۱۲ روزه، علی خامنهای، رهبر ایران، با وجود فشارهای داخلی، به ویژه از سوی سپاه پاسداران، با غنیسازی اورانیوم تا ۹۰ درصد و توسعه کلاهکهای هستهای قابل حمل مخالفت کرد، ودر آن زمان هیچ تصمیم نهایی برای تولید سلاح هستهای گرفته نشده بود.
جنگ ۱۲ روزه وايران
در این گزارش آمده است که طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، تا ژوئن گذشته، ایران تقریباً ۴۴۱ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد در اختیار داشته است که از نظر فنی برای تولید یک بمب هستهای کافی است.
با این حال، تولید کلاهکهای هستهای مینیاتوری – کلاهکهایی که قابل استفاده در موشکهای دوربرد مانند موشک خرمشهر هستند که تقریباً ۲۰۰۰ کیلومتر برد دارند و حدود دو تن کلاهک حمل میکنند – همچنان یک کار چالش برانگیز است.
این گزارش اضافه میکند که افزایش سطح غنیسازی از ۶۰٪ به ۹۰٪ با استفاده از سانتریفیوژهای پیشرفته، تنها چند هفته طول میکشد، اما ایران قبل از جنگ این اقدام را انجام نداد.
آشکار شدن نقاط ضعف پس از جنگ
این مؤسسه ایتالیایی مشاهده کرد که جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، نقاط ضعف دفاعی ایران و محدودیتهای بازدارندگی غیرهستهای را آشکار کرد.
اگرچه موشکهای میانبرد در تضمین آتشبس نقش داشتند، اما تعداد زیادی موشک و پرتابگر به طور همزمان هدف قرار گرفتند.
طبق ارزیابیهای ایران، در صورت مداخله گسترده ایالات متحده، قابلیتهای موشکی ممکن است تنها چند هفته دوام بیاورد.
در نتیجه، این گزارش نتیجه گرفت که برخی از رهبران ایران معتقدند که سلاحهای هستهای تنها عامل بازدارنده مؤثر علیه اسرائیل و متحدانش هستند.
در ۱۷ دسامبر، ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ستاد کل نیروهای مسلح ایران، تأیید کرد که خطوط تولید موشک پس از جنگ متوقف نشده است و نیروهای مسلح قصد دارند در زمینههای موشکی و تجهیزات دفاعی به قابلیتهای داخلی تکیه کنند.
تأیید اولیه و همکاری بالقوه
این گزارش حاکی از آن است که رهبر معظم ایران اکتبر گذشته، بدون اجازه رسمی غنیسازی اورانیوم بالای ۶۰ درصد، توسعه کلاهکهای هستهای کوچکشده برای موشکهای بالستیک را تأیید کرد.
در مورد همکاریهای خارجی، این مؤسسه معتقد است که چین و روسیه با تبدیل شدن ایران به یک کشور هستهای مخالف هستند، در حالی که پاکستان هیچ تمایلی به همکاری نشان نمیدهد.
بنابراین، کره شمالی محتملترین منبع پشتیبانی فنی در نظر گرفته میشود. با این حال، این گزارش خاطرنشان کرد که با وجود افزایش همکاریهای موشکی بین تهران و پیونگ یانگ، هیچ مدرک قطعی مبنی بر انتقال فناوری کلاهک هستهای توسط کره شمالی به ایران یافت نشده است.
این گزارش با استناد به اظهارات بهروز کمالوندی، معاون رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، که ساخت بمب هستهای را “سادهترین کار” برای تهران توصیف کرده بود، به پایان رسید و اظهار داشت که ایران به مرحله توانایی هستهای رسیده است و دیگر هیچ ابهامی در این مورد وجود ندارد.