ائتلافی از سازمانهای حقوق بشری و جامعه مدنی از کشورهای عضو سازمان منع سلاحهای شیمیایی خواسته است تا در پی اتهاماتی مبنی بر استفاده ایران از مواد شیمیایی ممنوعه علیه غیرنظامیان در جریان سرکوب اعتراضات، اقدام جمعی انجام دهند.
در بیانیهای که در تاریخ ۴ فوریه منتشر شد، این سازمانها اعلام کردند که شهادت شاهدان عینی، ارزیابیهای پزشکی و گزارشهای مستقل نشان میدهد که نیروهای امنیتی ایران هنگام پراکنده کردن اعتراضات از مواد شیمیایی غیرمتعارف استفاده کردهاند.
شیمیایی در ایران
در این بیانیه توضیح داده شده است که قربانیان علائمی بسیار فراتر از علائم گاز اشکآور معمولی، از جمله تنگی نفس، اختلالات عصبی، عملکرد ناپایدار قلب، سردردهای مداوم، سرگیجه و مشکلات سلامتی طولانی مدت را گزارش کردهاند.
این ائتلاف خاطرنشان کرد که پزشکان ایرانی که مجروحان را درمان میکردند، الگوهای بالینی مشابهی را مشاهده کردند که آنها را نشان دهنده قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی غیرقانونی توصیف کردند، بدون اینکه نوع مواد شیمیایی را مشخص کنند.
پیشینه اتهامات
این درخواست پس از سرکوب بیسابقه اعتراضات در ایران در ۸ و ۹ ژانویه مطرح شد که طبق گزارشها منجر به مرگ هزاران نفر و زخمی شدن بسیاری دیگر شد.
امضاکنندگان این بیانیه، از جمله شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، از کشورهای عضو سازمان منع سلاحهای شیمیایی خواستند تا سازوکارهای مندرج در ماده ۹ کنوانسیون سلاحهای شیمیایی را فعال کنند و این کار را با درخواست رسمی از تهران برای شفافسازی آغاز کنند.
آنها همچنین خواستار اجازه بازرسیهای سرزده در محل و اعزام یک هیئت کارشناسی مستقل برای انجام تحقیقات مستقیم در صورت ناکافی بودن پاسخ ایران شدند.
این بیانیه همچنین خواستار انتشار گزارشی عمومی با جزئیات یافتهها و سطح همکاری تهران، همراه با اقدامات هماهنگ دیپلماتیک، حقوقی و مالی، از جمله ارجاع موضوع به نهادهای سازمان ملل در صورت ممانعت ایران از تحقیقات یا امتناع از همکاری، شد.
امضاکنندگان هشدار دادند که هرگونه تأخیر بیشتر میتواند منجر به آسیبهای مداوم، از بین رفتن شواهد و مصونیت از مجازات شود و تأکید کردند که استفاده از هرگونه عامل شیمیایی علیه غیرنظامیان «نقض جدی قوانین بینالمللی است.
مقامات ایرانی پیش از این استفاده از عوامل شیمیایی ممنوعه علیه غیرنظامیان را انکار کردهاند، در حالی که سازمان منع سلاحهای شیمیایی هنوز در مورد این ادعاها اظهار نظر رسمی نکرده است.