یک روزنامه اقتصادی برجسته چاپ تهران هشدار داد که فقر و نابرابری در ایران به دلیل تشدید تحریمهای بینالمللی در حال افزایش است و خاطرنشان کرد که تقریباً یک سوم ثروت کشور اکنون در دست تنها یک درصد از جمعیت متمرکز است.
روزنامه دنیای اقتصاد توضیح داد که تشدید تحریمها آنچه را که “تنگناهای اقتصادی” در ایران توصیف میکند، تشدید کرده و منجر به تمرکز بیشتر سرمایه و سوق دادن تعداد فزایندهای از خانوادهها به زیر خط فقر شده است.
فقر و نابرابری در ایران
این روزنامه به تصمیم وزارت خزانهداری ایالات متحده در ۱۸ خرداد برای تحریم ۲۹ نفتکش و شرکتهای عامل آنها اشاره کرد و ادعا کرد که آنها بخشی از «ناوگان سایه» ایران هستند که برای دور زدن تحریمها و صادرات نفت و محصولات پتروشیمی استفاده میشوند.
این روزنامه خاطرنشان کرد که این اقدامات درآمدهای ارزی را به شدت کاهش میدهد و افزود که این اقدامات، اقتصادی را که از قبل از تورم، کاهش ارزش پول و قدرت خرید ضعیف رنج میبرد، بیشتر تحت فشار قرار خواهد داد.
افزایش قیمتها فقر را تشدید میکند
این روزنامه اظهار داشت که افزایش شدید قیمت ارزهای خارجی و طلا در بازار آزاد، نشاندهنده گسترش دامنه فقر است و انتظار میرود این افزایش تورم در ماههای آینده فشار بیشتری را بر خانوادههای ایرانی وارد کند.
او خاطرنشان کرد که قیمت مواد غذایی سال گذشته، در بحبوحه تحریمهای مجدد سازمان ملل و اظهارات مقامات ایرانی در مورد ادامه برنامه هستهای، بیش از ۶۶ درصد افزایش یافته است.
تمرکز ثروت و فقر فزاینده
علی حیدری، محقق اقتصادی ساکن ایران، گفت که نابرابری در کشور از میانگین جهانی فراتر رفته است و یک درصد از جمعیت تقریباً ۲۹ درصد از ثروت کشور را در اختیار دارند. وی افزود که فقر به سرعت گسترش یافته است و درصد ایرانیانی که زیر خط فقر زندگی میکنند از ۲۶ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۳۶ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است که بیش از ۳۱ میلیون نفر را تشکیل میدهد و انتظار میرود این رقم در سال ۲۰۲۵ بیشتر نیز شود.
چه کسی ضرر میکند و چه کسی سود میبرد؟
حیدری توضیح داد که قربانیان اصلی، بازنشستگان، کارگران و کارمندان هستند، زیرا کارگاهها و مشاغل کوچک به دلیل تحریمها ساعات کاری یا نیروی کار خود را کاهش دادهاند، در حالی که دلالان و انحصارگران سود بردهاند. حیدری این را به سیستم مالیاتی ایران نسبت داد که علاوه بر عدم شفافیت و انگیزه برای سفتهبازان، فعالیتهای اقتصادی غیرمولد و اقتصاد غیررسمی را تشویق میکند و به تمرکز ثروت کمک کرده است.
تحلیلگران مدتهاست هشدار دادهاند که تلاشهای ایران برای دور زدن تحریمها به فساد سیستماتیک گسترده منجر شده است، سیاستی که تهران آن را «مقاومت» در برابر فشارهای بینالمللی توصیف میکند.