اکثر کردها در شمال غربی ایران، در امتداد مرزهای ترکیه و عراق متمرکز شدهاند و تخمین زده میشود که بین ۸ تا ۱۷ درصد از جمعیت ایران را تشکیل میدهند.
با ادامه جنگ در خاورمیانه، چندین خبرگزاری بینالمللی از مذاکرات بین مقامات آمریکایی و گروههای مسلح کرد در ایران خبر دادند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در تلاش برای کاهش نگرانیهای ترکیه، هفته گذشته هرگونه اقدامی از این دست را رد کرد.
کردها در ایران
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، از تضمینهای واشنگتن استقبال کرد، در عین حال هشدار داد که این تهدید همچنان پابرجاست. او اظهار داشت: «نیت اسرائیل در این زمینه پنهان نیست… سالهاست که اسرائیل از گروههای کرد در منطقه به عنوان جبهه استفاده کرده است.»
ترکیه دارای اقلیت بزرگی از کردها است و دههها جنگ تلخی را علیه حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) که توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپا به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود، آغاز کرده است.
سال گذشته، حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) به مبارزه مسلحانه خود پایان داد و طبق توافق صلح با ترکیه موافقت کرد که منحل شود، اما شاخههای آن در سوریه و ایران بخشی از این روند نیستند و آنکارا را نگران نگه داشتهاند.
سولی اوزل، کارشناس روابط بینالملل ترکیه، گفت: «شاخه سوری پ.ک.ک مشکلات قابل توجهی برای ترکیه ایجاد کرده است. همانطور که یک منطقه خودمختار در سوریه غیرقابل قبول بود، شاخه پ.ک.ک در کردستان ایران نیز غیرقابل قبول خواهد بود – این اساساً موضع دولت است.» وی افزود: «آنها یک کشور مستقل کردی یا یک منطقه خودمختار در هیچ کجای منطقه نمیخواهند زیرا این امر بر بقیه جمعیت کرد تأثیر میگذارد.»
حمایت اسرائیل از گروههای کردی مرتبط با پ.ک.ک یکی دیگر از منابع تنش بین آنکارا و تلآویو است، در زمانی که تنشها به دلیل جنگ غزه و رقابت برای نفوذ منطقهای در حال افزایش است.
سرهان آوجان، تحلیلگر ترک، خاطرنشان کرد: «بنابراین، اسرائیل همیشه میتواند از این گروهها در ایران حمایت کند.»
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، هفته گذشته از ایرانیان خواست تا علیه رژیم قیام کنند، در حالی که برخی از کارشناسان معتقدند اسرائیل در حال بررسی گزینههای جایگزین، از جمله بهرهبرداری از اختلافات قومی داخلی و همکاری با اقلیتهای کرد است.
با این حال، تحلیلگر ترک، آسلی آیدینتاشباش، هشدار داد که هرگونه تلاش کردهای ایران برای ایجاد یک منطقه خودمختار با مقاومت شدید آنکارا و تهران روبرو خواهد شد و تأکید کرد که قدرت نظامی ایران همچنان برای سرکوب هرگونه قیام محلی کافی است.
تحلیلگران معتقدند که هرگونه حمایت اسرائیل از کردهای ایران با استراتژی بلندمدت آن در قبال ایران و منطقه همسو است، در عین حال که همزمان چالشی برای ترکیه، متحد نزدیک ایالات متحده، ایجاد میکند و دولت ایالات متحده را با آزمون دشواری در ایجاد تعادل بین منافع اسرائیل و ترکیه مواجه میسازد.