مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، مذاکرات روز جمعه در عمان با مقامات آمریکایی را ستود و آنها را گامی رو به جلو» توصیف کرد.
با این حال، اظهارات عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نشاندهنده بزرگی چالشهایی است که هنوز بر سر راه رسیدن به توافق وجود دارد.
مذاکرات در مسقط ميان تهران و واشنگتن
در کنار تلاشهای دیپلماتیک، ایالات متحده فشار نظامی خود را بر تهران تشدید کرد و ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن را به همراه سایر کشتیها و هواپیماهای جنگی به خاورمیانه اعزام کرد. هدف از این اقدام، اعمال فشار بر ایران برای پذیرش توافق احتمالی و در عین حال حفظ توانایی نظامی برای حمله به آن در صورت تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، است.
عراقچی اظهار داشت که راز قدرت ایران در توانایی آن در مقابله با قلدری، سلطهگری و فشارهای خارجی نهفته است.
و افزود: “آنها از بمب هستهای ما میترسند، در حالی که ما به دنبال دستیابی به بمب هستهای نیستیم. بمب هستهای ما توانایی ما در نه گفتن به ابرقدرتها است”.
مباحث مرتبط: تحریمهای تازه آمریکا علیه صادرات نفت ایران همزمان با مذاکرات عمان
ناظران معتقدند که استفاده عراقچی از اصطلاح بمب اتمی به این شکل، با توجه به بحثهای جاری پیرامون ماهیت برنامه هستهای ایران، تصادفی نبوده است.
در حالی که تهران اصرار دارد برنامهاش صلحآمیز است، کشورهای غربی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) معتقدند که ایران تا سال ۲۰۰۳ یک برنامه نظامی سیستماتیک برای توسعه سلاح هستهای داشته است.
اصرار دیپلماتهای ایرانی
در سالهای اخیر، ایران به غنیسازی اورانیوم تا سطح ۶۰ درصد ادامه داده است، سطحی که از نظر فنی به ۹۰ درصد مورد نیاز برای سلاحهای هستهای نزدیک میشود و آن را به تنها کشور غیرهستهای تبدیل میکند که به این سطح از غنیسازی رسیده است.
در عین حال، مقامات ایرانی با وجود اصرار دیپلماتهای ایرانی بر پایبندی به فتوای رهبر عالی ایران، علی خامنهای، مبنی بر ممنوعیت تولید چنین سلاحهایی، به احتمال دستیابی به سلاحهای هستهای اشاره کردهاند.
همچنین بخوانید: پزشکیان: مذاکرات با واشنگتن در چارچوب منافع ملی انجام میشود
پزشکیان، عراقچی را مأمور نظارت بر مذاکرات با ایالات متحده کرده بود، اقدامی که گمان میرود مورد تأیید خامنهای قرار گرفته باشد. رئیس جمهور ایران روز یکشنبه در سکوی “اكس” نوشت که مذاکرات ایران و آمریکا، که با تلاشهای دولتهای دوست در منطقه تسهیل شده است، گامی به جلو است و تأکید کرد که گفتگو همیشه استراتژی ایران برای حل مسالمتآمیز اختلافات بوده است، او تأکید کرد که مردم ایران احترام را با احترام پاسخ میدهند، اما زبان زور را نمیپذیرند.
هنوز مشخص نیست که آیا دور دوم مذاکرات، چه زمانی یا کجا برگزار خواهد شد. پس از مذاکرات روز جمعه، ترامپ تنها اظهارات کوتاهی ارائه داد و اظهار داشت که «به نظر میرسد ایران بسیار مشتاق رسیدن به توافق است، که باید هم باشد.»
در طول مذاکرات، دریاسالار برد کوپر، رئیس فرماندهی مرکزی ایالات متحده، در عمان بود، اقدامی که به طور گسترده به عنوان پیامی مستقیم به ایران در مورد حضور نظامی ایالات متحده در منطقه تلقی میشود.
مباحث مهم: تحریمهای تازه آمریکا علیه صادرات نفت ایران همزمان با مذاکرات عمان
پس از پایان مذاکرات غیرمستقیم، کوپر، استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ایالات متحده و جرد کوشنر، داماد ترامپ، را تا ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب همراهی کرد.
اظهارات عراقچی نشان دهنده آگاهی تهران از جدی بودن تهدید نظامی ایالات متحده است، نگرانی که در هفتههای اخیر در ایران رو به افزایش بوده است. او خاطرنشان کرد که ایالات متحده در طول دورهای قبلی گفتگو در سال گذشته «در بحبوحه مذاکرات به ایران حمله کرد».