وزارت برق عراق روز سهشنبه اعلام کرد که ایران به طور کامل عرضه گاز به عراق را متوقف کرده و شبکه برق ملی را فلج کرده و ظرفیت تولید را تقریباً ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ مگاوات کاهش داده است.
ایران این اختلال در عرضه را به آنچه “شرایط ناگوار” توصیف کرد، نسبت داد، بدون ارائه جزئیات فنی یا سیاسی بیشتر.
قطع گاز ایران در عراق
به گزارش رسانههای عراقی، این تحول چند ماه پس از آن رخ میدهد که ایالات متحده معافیت تحریمهایی را که به عراق اجازه میداد هزینه واردات برق از ایران را بپردازد، لغو کرد.
این اقدام ضربه قابل توجهی به بخش انرژی عراق است که در حال حاضر از بحران مزمن برق رنج میبرد و وابستگی شدید این کشور به همسایه خود را که خود تحت تحریمهای شدید ایالات متحده است، برجسته میکند.
پیامدها و اهمیت
ایران بین ۳۵ تا ۴۰ درصد از نیازهای برق و گاز عراق را تأمین میکند و قطع ناگهانی عرضه را به تهدیدی مستقیم برای ثبات عراق و توانایی آن در ارائه خدمات اساسی تبدیل میکند.
زمان این اختلال، انگیزههای سیاسی و اقتصادی بالقوهای را نشان میدهد که احتمالاً مربوط به اجرای تحریمهای ایالات متحده، تنشهای منطقهای یا اختلافات دوجانبه بر سر بدهیهای معوقه است.
این وضعیت، ضعف استراتژیهای دولتهای متوالی عراق در تنوعبخشی به منابع انرژی و ایجاد زیرساختهای خودکفای برق، علیرغم درآمدهای هنگفت نفتی را آشکار میکند.
قطعیهای گسترده برق همچنین تهدیدی برای ایجاد اعتراضات اجتماعی گسترده، بهویژه در ساعات اوج مصرف، و تشدید بیثباتی داخلی عراق است.
پیامدهای آینده
انتظار میرود عراق با قطعیهای طولانیمدت برق مواجه شود که بر فعالیتهای اقتصادی، خدمات درمانی و زندگی روزمره شهروندان تأثیر میگذارد و بهطور بالقوه منجر به اعتراضاتی مشابه آنچه بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ به دلیل بحران برق شاهد بودیم، شود.
این بحران ممکن است عراق را به سمت جستجوی تأمینکنندگان جایگزین یا تسریع توافقات با کشورهای خلیج فارس سوق دهد، اما محدودیتهای زیرساختی، راهحلهای کوتاهمدت را محدود میکند.
از سوی دیگر، ایران ممکن است از این بحران بهعنوان اهرمی برای مذاکره در مورد شرایط پرداخت جدید یا نشان دادن مخالفت خود با موضع عراق در مورد تحریمهای آمریکا استفاده کند.
ناظران خاطرنشان میکنند که تصمیم ایالات متحده برای لغو معافیتهای تحریمی واردات برق عراق، نفوذ ایران بر بغداد را افزایش داده و از وابستگی شدید عراق به انرژی برای گسترش نفوذ خود بر ثبات داخلی سوءاستفاده میکند.