ایران و ایالات متحده پس از پایان مذاکرات غیرمستقیم خود در مسقط، پایتخت عمان، که مقامات ایرانی آن را «شروع خوبی» توصیف کردند، علیرغم اعلام تحریمهای جدید واشنگتن در همان روز، توافق کردند که مذاکرات را ادامه دهند.
این مذاکرات اولین دیدار بین دو طرف از زمان حملات هوایی ایالات متحده به تأسیسات هستهای ایران در ژوئن ۲۰۱۵ است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت که این جلسات در فضایی مثبت برگزار شد و توضیح داد که هر دو طرف قبل از تعیین تاریخ دور بعدی مذاکرات، در پایتختهای خود رایزنیهای داخلی انجام خواهند داد.
مذاکرات ایران و آمریکا
به گزارش خبرگزاری فارس، عراقچی افزود که مذاکرات منحصراً بر موضوع هستهای متمرکز بوده و تأکید کرد که تهران هیچ موضوع دیگری را با واشنگتن مورد بحث قرار نداده است.
وی همچنین خاطرنشان کرد که هیئت ایرانی در طول جلسات تأکید کرد که خودداری از تهدید و فشار شرط اساسی هرگونه گفتگو است و افزود که تهران انتظار دارد پایبندی به این اصل، محیطی مساعد برای ادامه مذاکرات ایجاد کند.
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که بیاعتمادی عمیق بین دو کشور یکی از بزرگترین چالشهای مذاکرات است و بر لزوم غلبه بر این فضا قبل از رسیدن به چارچوب جدیدی برای گفتگو که منافع مردم ایران را تضمین کند، تأکید کرد.
از سوی دیگر، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، مذاکرات را «بسیار جدی و مفید» توصیف کرد و خاطرنشان کرد که این مذاکرات به روشن شدن مواضع هر دو طرف و شناسایی زمینههای بالقوه برای پیشرفت کمک کرده است. او پس از بررسی نتایج جلسات در تهران و واشنگتن، دور جدیدی از مذاکرات را پیشبینی کرد.
پیش از این، رسانههای ایرانی گزارش دادند که مذاکرات “فعلاً” به پایان رسیده است و هیئتها احتمالاً به کشورهای خود بازخواهند گشت.
خبرگزاری مهر گزارش داد که ایران در طول جلسات، درخواست «غنیسازی صف را رد کرد، در حالی که بحثها بر مکانیسمی برای کاهش ذخایر اورانیوم ایران، در فضایی که جدیتر از دورهای قبلی توصیف شده بود، متمرکز بود.
تاکنون، ایالات متحده بیانیه رسمی در مورد نتایج مذاکرات منتشر نکرده است، اما اقدامات بعدی آن حامل نشانههایی بوده است که با اظهارات نسبتاً مثبت ایران در تضاد است.
تحریمهای جدید ایالات متحده
با پایان مذاکرات، دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، تحریمهای جدیدی را اعلام کرد که علاوه بر ۱۴ کشتی مرتبط با آنچه که به عنوان “ناوگان سایه” مورد استفاده در تجارت نفت ایران شناخته میشود، ۱۵ نهاد و دو فرد را هدف قرار میدهد.
وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که رئیس جمهور به کاهش صادرات نفت و پتروشیمی ایران، که واشنگتن آن را غیرقانونی توصیف میکند، به عنوان بخشی از کمپین “فشار حداکثری” خود متعهد است. تهران هنوز اظهار نظر رسمی در مورد این تحریمها نکرده است.
استقبال منطقهای و بینالمللی از مذاکرات
در سطح بینالمللی، طرفهای منطقهای و بینالمللی از از سرگیری گفتگو بین دو کشور استقبال کردند و خواستار ادامه تلاشها برای کاهش تنشها شدند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، ابراز امیدواری کرد که این مذاکرات به کاهش تنشها و جلوگیری از بحران گستردهتر کمک کند.
وزارت امور خارجه مصر نیز حمایت کامل خود را از از سرگیری مذاکرات اعلام کرد و تأکید کرد که “هیچ راه حل نظامی” برای این بحران وجود ندارد و گفتگو تنها راه برای دستیابی به یک توافق پایدار در مورد مسئله هستهای ایران است. این بیانیه خواستار ایجاد فضایی برای مذاکره بر اساس حسن نیت و احترام متقابل شد.
از سوی دیگر، شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، از این مذاکرات استقبال کرد و ابراز امیدواری کرد که این مذاکرات راه را برای راهحلهای دیپلماتیک که تنشها را کاهش داده و ثبات منطقهای را تقویت میکند، هموار کند. وی خاطرنشان کرد که منطقه از بحرانهای متعددی رنج میبرد که نیازمند حل و فصل مسالمتآمیز بین واشنگتن و تهران است.
قطر حمایت خود را از تمام تلاشها برای کاهش تنشها و حل و فصل درگیریها از طریق ابزارهای دیپلماتیک تأیید کرد، در حالی که عراق بر حمایت کامل خود از تلاشهایی که با هدف تقویت ثبات و امنیت منطقهای از طریق گفتگو و مذاکره انجام میشود، تأکید کرد.