تصاویر ماهوارهای اخیر نشان میدهد که ایران در حال تقویت یک مجتمع زیرزمینی در نزدیکی یکی از سایتهای هستهای خود است، اقدامی که در بحبوحه تشدید تنشها و مذاکرات جاری بین تهران و دونالد ترامپ بر سر برنامه هستهای این کشور صورت میگیرد.
این تصاویر که توسط موسسه علوم و امنیت بینالمللی (ISIS) تجزیه و تحلیل شدهاند، ورودیهای تونلی را نشان میدهند که در کولانگ گس لا، که با نام “کوه تبر” نیز شناخته میشود، تقویت میشوند.
تقویت تاسیسات زیرزمینی هستهای ایران
کارشناسان معتقدند که این سایت ممکن است برای محافظت از فعالیتهای غنیسازی اورانیوم یا تجهیزات هستهای حساس طراحی شده باشد، اگرچه عملکرد دقیق آن و اینکه آیا عملیاتی است یا خیر، هنوز مشخص نیست.
ایران اصرار دارد که برنامه هستهای آن فقط برای اهداف صلحآمیز است و تلاش برای توسعه سلاحهای هستهای را انکار میکند.
مباحث مهم: دیدار ترامپ و نتانیاهو.. هشدار درباره توافق هستهای ایران
در ژوئن ۲۰۱۵، ترامپ اظهار داشت که ایران تنها یک ماه با دستیابی به سلاح هستهای فاصله دارد، زمانی که دستور حمله به سه تأسیسات هستهای زیرزمینی را داد که در طول جنگ ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران در سال گذشته، از سانتریفیوژها برای تولید اورانیوم با غنای بالا استفاده میشد.
ترامپ اظهار داشت که این حملات قابلیتهای غنیسازی ایران را “نابود” کرده است، اما افزود که مقامات ایرانی “به فکر ساخت یک سایت جدید بودند”.
همچنین بخوانید: هشدار ترامپ به خامنهای درباره پیامدهای شکست توافق هستهای و تهدید اقدام نظامی
در حالی که جبل الفاس جزو مکانهایی که در حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل هدف قرار گرفتند، نبود، تأسیسات هستهای نطنز که در حدود دو کیلومتری شمال آن واقع شده بود، بمباران شد.
عکسی که در 10 فوریه گرفته شده است، یک لایه جدید بتن را روی یکی از ورودیهای تونل در جبل الفاس نشان میدهد و یک پمپ بزرگ که برای پمپاژ بتن در محل استفاده میشود نیز مشاهده شده است، یافتهای که توسط تحلیلهای مؤسسه ISIS و شرکت تحلیل اطلاعات بریتانیا، مایار، تأیید شده است.
مباحث مرتبط: ازسرگیری مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عمان
این تصاویر همچنین تراز کردن سنگ و خاک در ورودی یک تونل دیگر و همچنین ساخت یک سازه بتنی مسلح در نزدیکی آن را نشان میدهد. تحلیلگران این مؤسسه معتقدند که ادامه حضور تجهیزات سنگین ساختمانی و مصالح ساختمانی نشان میدهد که این تأسیسات هنوز عملیاتی نشده است.
این مؤسسه توضیح داد که ایران پیش از این کار ساخت و ساز را به بازسازی یک کارخانه مونتاژ سانتریفیوژ پیشرفته مرتبط کرده بود، اما اندازه تأسیسات و محافظتی که توسط کوه مرتفع فراهم میشود، نگرانیهایی را در مورد احتمال فعالیتهای حساس اضافی مانند غنیسازی اورانیوم ایجاد کرده است.
تصاویر ماهوارهای همچنین نشان میدهد که در هفتههای اخیر، کارهای تعمیر و تقویت دفاعی در تأسیسات هستهای نطنز و همچنین در مجتمع هستهای اصفهان، واقع در ۱۲۵ کیلومتری شمال، انجام شده است.
ساختمانی در سایت اصفهان
در اصفهان، تصاویر نشان میدهد که تمام ورودیهای مجتمع تونل با خاکریز مسدود شدهاند، اقدامی که به اعتقاد مؤسسه ISIS میتواند به جذب تأثیر هرگونه حمله هوایی و همچنین تقویت حفاظت در برابر حمله زمینی احتمالی برای تصرف یا نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا کمک کند.
همچنین مشاهده شده است که یک سقف جدید در حال ساخت بر روی ساختمانی در سایت اصفهان است که سال گذشته هدف حملات هوایی اسرائیل قرار گرفت و گمان میرود برای تولید سانتریفیوژ استفاده شده باشد.
در تأسیسات نطنز، تصاویر، ساخت و سازهای روی زمین را در مکانی که در جریان حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل در ژوئن گذشته آسیب دیده است، نشان میدهد. بین ماههای دسامبر و ژانویه، سقفی بر روی یک قفس پهپاد در یک تأسیسات غنیسازی ساخته شده است که تحلیلگران ISIS معتقدند هدف آن جلوگیری از هرگونه نظارت خارجی است.
سینا عضدی، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جورج واشنگتن، به نوبه خود گفت که ایران «با این فرض عمل میکند که حملات ممکن است و بنابراین سعی میکند تا حد امکان از تأسیسات خود محافظت کند، و افزود که برنامه هستهای ایران نابود نشده است و داشتن دانش و فناوری اجازه بازسازی آن را میدهد.
در همین راستا، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، تأیید کرد که دستیابی به یک توافق هستهای جدید بین ایران و ایالات متحده همچنان ممکن و ضروری است.
او در مصاحبهای در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ، به «پنجره فرصتی» اشاره کرد که اگر از آن استفاده نشود، میتواند به سرعت بسته شود.
گروسی همچنین اظهار داشت که تقریباً ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص بالا در زرادخانه ایران همچنان در تونلها و محفظههای زیرزمینی که در ژوئن گذشته هدف بمبهای سنگرشکن ایالات متحده قرار گرفتند، ذخیره شده است سطحی که از نظر فنی نزدیک به غنیسازی مورد نیاز برای سلاحهای هستهای است.