دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تصویری خوشبینانه اما متناقض از سیاست خود در قبال ایران ارائه داد و همزمان به احتمال توافق قریبالوقوع اشاره کرد و به طور همزمان به گزینههای فزایندهای از جمله تصرف نفت ایران و طرح سناریوهای نظامی اشاره کرد.
ترامپ در گفتگو با خبرنگاران در هواپیمای ویژه رئیس جمهور، تأیید کرد که واشنگتن در مذاکرات «مستقیم و غیرمستقیم» با تهران پیشرفت داشته است و افزود که توافق ممکن است به زودی در دسترس باشد، اما هشدار داد که نتیجه آن همچنان نامشخص است.
پیامهای متناقض ترامپ
ترامپ در مصاحبهای با فایننشال تایمز، با اظهارات خود در مورد تمایل به «تصرف نفت ایران» و اشاره به احتمال تصرف جزیره خارک، نقطه کلیدی برای صادرات نفت ایران، جنجال به پا کرد.
او گفت: «ما در این مذاکرات بسیار خوب عمل میکنیم، اما نمیتوان موضع طرف مقابل را پیشبینی کرد. ما با آنها مذاکره میکنیم و سپس همیشه باید آنها را بمباران کنیم.» او افزود: «فکر میکنم قرار است به توافق برسیم. تقریباً مطمئنم. اما این احتمال نیز وجود دارد که به توافق نرسیم.»
سردرگمی بازار و افزایش شدید قیمت نفت
اظهارات متناقض باعث ایجاد سردرگمی در بازارهای جهانی شده است، به طوری که قیمت نفت در ماه گذشته بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است، در حالی که نگرانیها از اختلال در عرضه انرژی ناشی از این درگیری وجود دارد. نفت خام برنت در حال حاضر نزدیک به ۱۱۶ دلار در هر بشکه معامله میشود.
پیام طعنهآمیز ایرانی
محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، پیامی مرموز در رسانههای اجتماعی منتشر کرد که از اصطلاحات دنیای تجارت استفاده میکرد و به طور گسترده به عنوان اظهار نظری طعنهآمیز در مورد اظهارات ترامپ تعبیر شد.
قالیباف نوشت: «اخبار یا «حقیقت» قبل از باز شدن بازار اغلب فقط مقدمهای برای سودآوری است… برعکس عمل کنید: اگر تبلیغ میشود، بفروشید؛ اگر تخفیف داده میشود، بخرید.»
صحبت از تغییر رژیم
ترامپ در بیانیهای قابل توجه اظهار داشت که «تغییر رژیم» در ایران قبلاً اتفاق افتاده است و اظهار داشت که در حال حاضر با «گروهی کاملاً متفاوت از مردم» سر و کار دارد که او آنها را «بسیار حرفهایتر و منطقیتر» توصیف کرد.
میانجیگری منطقهای و تشدید احتمالی تنش
در همین زمینه، پاکستان پیشنهاد خود برای میانجیگری بین واشنگتن و تهران را تجدید کرد. نخست وزیر شهباز شریف پس از گفتگو با وزرای امور خارجه ترکیه و مصر، آمادگی کشورش را برای کمک به بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره اعلام کرد.
در همین حال، گزارشهای مطبوعاتی حاکی از آن است که دولت ترامپ در حال بررسی طرحی است که میتواند شامل ورود نیروهای آمریکایی به ایران برای تصرف ذخایر اورانیوم غنیشده آن باشد، اقدامی که در صورت اجرا میتواند نشاندهنده تشدید خطرناک تنش باشد.
آیندهای نامشخص
این اظهارات متناقض، نشاندهنده وضعیت عدم قطعیت پیرامون مسیر آینده بحران است، در حالی که سوالاتی در مورد اینکه آیا دیپلماسی در مهار تشدید تنش موفق خواهد شد یا اینکه آیا با توجه به ادامه درگیری بیش از یک ماه، احتمال تشدید رویارویی وجود دارد، مطرح است.