ایرانیان میگویند که با موانع فزایندهای برای برنامههایشان برای تحصیل در خارج از کشور مواجه هستند، از جمله لغو آزمونهای زبان، افزایش هزینهها، پیچیدگیهای ویزا و محدودیتهای اینترنتی، و تأکید میکنند که این عوامل مهاجرت تحصیلی را به طور فزایندهای غیرقابل دستیابی میکنند.
این شهادتها در پیامهایی که شهروندان پس از اعمال تحریمهای جدید ایالات متحده که خدمات آموزشی و آزمونهای بینالمللی موجود برای ایرانیان را هدف قرار میدهد، به ایران اینترنشنال ارسال کردهاند، آمده است.
یکی از شهروندان نوشت: «آیا تحریمهای ترامپ مردم ایران را هدف قرار میدهد یا مقامات جمهوری اسلامی را؟ ما به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت هستیم، اما به نظر میرسد که تمام درهای جهان به روی ما بسته شده است.»
تحریمها و موانع تازه
ایران اینترنشنال از دنبالکنندگان خود خواست تا تجربیات خود را در مورد موانعی که در تحصیل در خارج از کشور با آن مواجه هستند، پس از تحریمهای جدید که منجر به محدودیتهایی بر آزمونهای زبان بینالمللی موجود برای ایرانیان شد، به اشتراک بگذارند.
تحلیل پاسخهای منتشر شده در اینستاگرام نشان داد که افزایش هزینه تحصیل و مهاجرت، همراه با کاهش ارزش پول ایران و لغو آزمونهای زبان بینالمللی، بیشترین مشکلات ذکر شده بودند.
تعلیق مجوز ایالات متحده، محدود کردن خدمات آموزشی
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده (OFAC) در ۲۴ آگوست، به عنوان بخشی از آخرین کمپین دولت ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی، مجوز عمومی G را به طور نامحدود به حالت تعلیق درآورد.
این مجوز که از سال ۲۰۱۴ معتبر بود، مبنای قانونی برای دانشگاههای ایالات متحده، شرکتهای آزمون و سایر نهادهای آمریکایی فراهم کرد تا طیف وسیعی از خدمات آموزشی را به ایرانیان ارائه دهند.
به دنبال این، دولینگو، پلتفرم آزمون زبان انگلیسی، اعلام کرد که از اول سپتامبر ارائه خدمات خود به ساکنان ایرانی و دارندگان مدارک هویتی ایرانی را متوقف خواهد کرد.
هزینههای بالا، گزینههای تحصیلی محدود
فشارهای مالی از جمله نگرانیهای مکرر مطرح شده در پاسخهای ایرانیان بود.
پاسخدهندگان به افزایش نرخ ارز، هزینههای آزمون زبان، هزینههای درخواست دانشگاه، شهریه، بلیط هواپیما و بیمه یا ضمانتهای لازم برای ترک کشور به عنوان موانع اصلی تحصیل در خارج از کشور اشاره کردند.
یکی از شرکتکنندگان گفت که افزایش یورو به ۲.۴ میلیون ریال ایران، همراه با مشکلات ویزا برای ایرانیان، جنگ، افزایش شدید قیمتها، هزینه بالای ضمانتنامههای خروج، بلیط هواپیما، مشکلات اینترنت و آزمونهای زبان، همگی به موانعی برای مهاجرت تبدیل شدهاند.
یکی دیگر از شرکتکنندگان وضعیت ایرانیان را گرفتار شدن بین هزینه خروج از کشور و هزینه بالای اقامت توصیف کرد و گفت: “ما در ایران زندانی هستیم. نه پولی برای خروج داریم و نه پولی برای زندگی در اینجا.”
دیگران به هزینه بالای زندگی در کشورهای مقصد اشاره کردند و بار مالی جدیدی را حتی برای کسانی که موفق به اخذ پذیرش دانشگاه و ترک ایران میشوند، اضافه کردند.
سالها آمادگی به هدر میرود
تعلیق یا محدودیت آزمونهای زبان بینالمللی دومین موضوع برجسته در شهادتهای ایرانیان بود.
برخی از شرکتکنندگان گفتند که پس از اینکه آزمون آیلتس در مقاطع مختلف در ایران در دسترس نبود، به آزمون تافل یا دولینگو روی آوردند، قبل از اینکه محدودیتها به این گزینههای جایگزین نیز گسترش یابد.
یکی از متقاضیان گفت: «پس از سالها مطالعه برای آزمون تافل، کسب نمره بالا و ایجاد یک رزومه قوی، تنها یک قدم تا شرکت در آزمون فاصله داشتم و اکنون این آزمون برگزار نمیشود.»
یکی دیگر از شرکتکنندگان گفت که لغو آزمون تافل، علیرغم سالها آمادگی و نزدیک شدن به تاریخ مصاحبهاش در سفارت، صبح روز آزمون برنامهریزی شده اعلام شد.
آزمون زبان انگلیسی دولینگو که در سال ۲۰۱۶ راهاندازی شد، یکی از گزینههایی است که برخی از متقاضیان ایرانی برای آزمونهای تافل و آیلتس به آن روی آوردهاند. این آزمون را میتوان به صورت آنلاین از خانه انجام داد و نسبت به برخی دیگر از آزمونهای زبان بینالمللی ارزانتر است.
چندین شرکتکننده احساس کردند که محدودیتهای اخیر نشان میدهد که تحریمها چگونه بر ایرانیان عادی که به دنبال فرصتهای تحصیلی در خارج از کشور هستند، تأثیر میگذارد.
یکی از آنها گفت: «چرا مردم عادی هدف تحریمها قرار میگیرند؟ ایرانیان داخل ایران مجاز به شرکت در آزمونهای تافل یا دولینگو نیستند و حتی اجازه خروج از کشور را نیز ندارند.»
گذرنامه ایرانی: مانعی دیگر
برخی از شرکتکنندگان خاطرنشان کردند که شهروندی و گذرنامه ایرانی مانع دیگری برای دسترسی به فرصتهای تحصیلی در خارج از کشور است.
آنها گفتند که برخی از فرصتهای دانشگاهی برای متقاضیان ایرانی غیرقابل دسترس شدهاند، یا درخواستهای آنها بدون ارزیابی کافی سوابق تحصیلیشان رد شده است.
یکی از شرکتکنندگان گفت: «من فکر میکنم مشکل اصلی بسیاری از مردم ایران که میخواهند مهاجرت کنند، هزینههای مالی و پس از آن موانع مرتبط با ایرانی بودن است.»
یکی دیگر از شرکتکنندگان به رویههای طولانی بررسی امنیتی متقاضیان ایرانی در سفارتخانهها اشاره کرد و توضیح داد که تأخیرها میتواند مانع از رسیدن به موقع دانشجویان به دانشگاهها برای شروع تحصیل شود.
قطعی اینترنت، فرصتهای آموزشی را تهدید میکند
محدودیتهای اینترنت در داخل ایران نیز به عنوان یک مانع مکرر ظاهر شده است، به خصوص از آنجایی که روند درخواست به دسترسی به وبسایتهای دانشگاه، ایمیل و خدمات مالی بینالمللی متکی است.
یکی از شرکتکنندگان گفت که اینترنت در ایران در ۸ ژانویه، تنها یک روز پس از مصاحبه پذیرش او با دانشگاهی در بریتانیا، قطع شد.
او افزود که اختلال دو هفتهای در ایمیل و وبسایت دانشگاهش در نهایت منجر به از دست دادن فرصت تحصیل او شد.
دانشجویان ایرانی در میان افزایش هزینههای تحصیل، کاهش ارزش پول، پیچیدگیهای ویزا و محدودیتهای زبان و دسترسی به اینترنت، خود را با شبکهای پیچیده از موانع مواجه میبینند که نه تنها برنامههای آنها برای مهاجرت تحصیلی را تهدید میکند، بلکه میتواند سالها آمادگی تحصیلی را نیز از بین ببرد.