ایران روز یکشنبه از اعدام مجتبی کیان، زندانی سیاسی، پس از محکومیت او به اتهامات مربوط به همکاری با اسرائیل و ایالات متحده خبر داد. این تعداد اعدامهای مربوط به پروندههای سیاسی و امنیتی از ۱۷ مارس را به حداقل ۳۷ نفر میرساند.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه، گزارش داد که کیان علاوه بر انتقال اطلاعات و دادههای مربوط به صنایع دفاعی ایران، به «فعالیتهای اطلاعاتی به نمایندگی از اسرائیل و ایالات متحده» نیز محکوم شده است.
موضوعات مرتبط: هشدار قالیباف به ترامپ.. تهدید و تنش بر سر هرمز
اعدام مجتبی کیان
این خبرگزاری افزود که کیان با اتهاماتی از جمله ارسال مختصات و اطلاعات مربوط به سایتهای صنایع دفاعی به آنچه که «شبکههای مرتبط با اسرائیل و ایالات متحده» در جریان حملات علیه ایران توصیف کرد، روبرو است. این خبرگزاری خاطرنشان کرد که دادگاه او را به اعدام محکوم کرده و دستور مصادره اموال او را داده است.
به گزارش میزان، کل روند، از دستگیری تا اعدام، کمتر از ۵۰ روز طول کشیده است که نشان دهنده دستورالعملهایی برای «اقدام سریع و قاطع» در پروندههای مربوط به جاسوسی و همکاری با نهادهای خارجی است.
این اعدام در حالی صورت میگیرد که در هفتههای اخیر، سرعت اعدامها در پروندههای سیاسی و امنیتی به طور قابل توجهی افزایش یافته است. آژانس حقوق بشر هرانا گزارش داد که حداقل ۵۲ زندانی در پروندههای مشابه بین سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ اعدام شدهاند.
دادهها نشان میدهد که میزان اعدامها از حدود یک مورد در هفته در ابتدای سال به تقریباً یک مورد در هر دو روز در دو ماه گذشته افزایش یافته است.
در این زمینه، سازمانهای حقوق بشری نگرانی فزایندهای را در مورد سرعت فزاینده محاکمه در پروندههای امنیتی و سیاسی در ایران ابراز کردهاند و نسبت به تأثیر این امر بر تضمینهای دادرسی عادلانه و حقوق دفاع هشدار دادهاند.
گزارشهای حقوق بشر تأیید کردهاند که پروندههای جاسوسی و امنیت ملی در ایران اغلب به دلیل ادعاهای مربوط به اعترافات اجباری، شکنجه، محدودیت دسترسی متهمان به وکلای مستقل و عدم وجود تضمینهای دادرسی عادلانه، جنجال گستردهای را به پا میکنند.
از سوی دیگر، قوه قضائیه ایران تاریخ دستگیری مجتبی کیان، جزئیات کامل روند محاکمه یا اینکه آیا متهم یا خانوادهاش از وکیل مستقل برخوردار بودهاند یا خیر را فاش نکرده است. همچنین مشخص نشده است که دیوان عالی کشور چگونه حکم را بررسی خواهد کرد.
در تحولی مرتبط، مقامات امنیتی ایران از دستگیری هزاران نفر از زمان حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه خبر دادهاند. احمدرضا رادان، رئیس پلیس، در ۱۷ مه اظهار داشت که تعداد بازداشتشدگان به ۶۵۰۰ نفر رسیده است و آنها را «خائن و جاسوس» توصیف کرد – برچسبی که به گفته سازمانهای حقوق بشری اغلب علیه مخالفان و معترضان استفاده میشود.
سازمانهای حقوق بشری هشدار دادهاند که گسترش دستگیریهای گسترده، همراه با محاکمههای سریع در پروندههای امنیتی، میتواند منجر به افزایش خطر اعدامهای بیشتر در دوره آینده شود.