ایران این روزها گرفتار یک بحران اقتصادی عمیق شده، و این وضعیت مستقیماً زندگی مردم و بهویژه بخش خدمات رو تحت فشار گذاشته. کافهها و فرهنگ قهوه بیشتر از خیلی جاهای دیگه آسیب دیدهاند؛ خرجها بالا رفته، مردم پول ندارند مثل قبل خرج کنند.
محمد محسن مبرا، رئیس اتحادیه کافههای تهران، میگوید که هزینههای ادارهی کافهها تقریباً دو برابر شده، اما در مقابل تعداد مشتریها نصف شده. خیلی از کافهها – حدود ۴۰ درصد – مجبور شدهاند یا تعطیل کنند یا تقریباً تا مرز فروپاشی پیش بروند.
همچنین بخوانید: تکذیب امارات درباره تغییر اقامت ایرانیان و رد لغو ویزا
بحران اقتصادی در ایران
ادامه دادن به کار، خودش هیچ تضمینی برای سودآوری نیست. مخصوصاً کافههایی که اجاره میپردازند یا سرمایهی آنچنانی ندارند، بیشتر خطر تعطیلی کامل را احساس میکنند.
طی بیست سال گذشته، کافهها توی ایران و مخصوصاً تهران، تبدیل به بخشی جدانشدنی از زندگی شهری شدند. زمانی تهران حدود ۶ هزار کافه داشت و بعد این فرهنگ به شهرهای دیگه هم رسید.
این کافهها همیشه نقش اجتماعی و فرهنگی داشتند و به جوانها فضا میدادند تا بیرون از خانه جمع شوند، گفتگو کنند، شعر بخوانند یا نمایشگاه کوچکی راه بیندازند. واقعاً بخشی از چشمانداز فرهنگی ایران شده بودند.
ولی اوضاع فعلی، با گرانیها، درآمد کم، و تأثیرات جنگ، خیلیها را مجبور کرده که دیگه کمتر سراغ خوشیهای کوچک مثل رفتن به کافه بروند. یک دختر ۲۸ ساله تعریف میکند که حالا باید حساب همه خرجهایش را داشته باشد، حتی سادهترین برنامههای تفریحی، چون هر لحظه ممکن است شغلش را از دست بدهد.
این بحران بازار کار را هم درگیر کرده. تعطیلی کافهها یا کوچک شدن آنها، باعث شده خیلی از جوانها – مخصوصاً زنها – کارشان را از دست بدهند. یک کارمند سابق میگوید حتی کافههایی که روی پا ماندهاند، دیگه کارمند جدید نمیگیرند و بیشتر دنبال کم کردن پرسنل فعلی هستند.
خود قهوه هم از این بلا در امان نبوده. به خاطر بالا رفتن نرخ ارزها و مشکلات واردات بعد از جنگ، قهوه از یک نوشیدنی روزمره تبدیل شده به کالایی گران. جالب اینجاست قیمت جهانی قهوه پایین آمده اما در ایران قیمت دانه قهوه تقریباً دو برابر شده و بعضی جاها حتی چهار برابر. طبیعتاً این مستقیم روی قیمت کافهها تاثیر گذاشته.
کافهداران میگویند تقاضا برای نوشیدنیها مدام پایین میآید، حتی برای سادهترین نوشیدنیها. شرکتها و کسبوکارها هم مصرف قهوهشان را کم کردهاند چون هزینهاش زیاد شده. مدیر یک آژانس تبلیغاتی میگوید فقط قضیه کافهها نیست؛ وضعیت فعلی باعث تعطیلی پروژهها و توقف فعالیتهای اقتصادی شده و اگر همین روال ادامه داشته باشد، خیلی از کسبوکارهای دیگر هم تهدید به تعطیلی میشوند.