روابط بین ایران و ایالات متحده شاهد تشدید خطرناکی است، در حالی که گروه حزبالله لبنان، وفادار به تهران، هشدار داده است که هرگونه حمله نظامی به ایران، حمله مستقیم به خود ایران تلقی خواهد شد و ترس از یک رویارویی منطقهای گستردهتر را تشدید میکند.
نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله، در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به هواداران این گروه اظهار داشت که رابطه نزدیک بین این حزب و ایران به این معنی است که “هرگونه تجاوز بالقوه ما را نیز هدف قرار میدهد” و تأکید کرد که اگر تهران مورد حمله نظامی قرار گیرد، این حزب “بیطرف نخواهد ماند”. او هشدار داد که جنگ جدید با ایران “منطقه را شعلهور خواهد کرد” که نشاندهنده نگرانی متحدان تهران در مورد پیامدهای تنشهای به سرعت در حال افزایش بین واشنگتن و تهران است.
تشدید تنش تهران و واشنگتن
این موضع در زمانی اتخاذ میشود که روابط بین دو طرف در پی پیامهای متناقضی که از سوی رهبری آمریکا منتشر میشود، رو به وخامت است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، دستور اعزام یک گروه ضربت نیروی دریایی ایالات متحده به خاورمیانه، به رهبری ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن، را صادر کرد. اگرچه مقامات آمریکایی ادعا کردهاند که این اقدام «احتیاطآمیز» است، اما این اقدام ترس گستردهای از یک درگیری نظامی بالقوه ایجاد کرده است.
در پاسخ، تهران به شدت افزایش حضور نظامی ایالات متحده را محکوم کرد و آن را تهدیدی مستقیم برای حاکمیت خود دانست و هشدار داد که هرگونه حمله نظامی «جنگ تمامعیار» تلقی خواهد شد و با واکنشی سخت روبرو خواهد شد. رهبری ایران، به ویژه سپاه پاسداران، آمادگی خود را برای دفاع از کشور تأیید کرد و بر آمادگی کامل خود برای هرگونه درگیری احتمالی تأکید کرد.
این تحولات در بحبوحه تشدید تنشها پس از سرکوب خشونتآمیز اعتراضات داخلی توسط مقامات ایرانی رخ میدهد که انتقادات بینالمللی و تهدید به اقدامات بیشتر ایالات متحده را به دنبال داشت. مقامات همچنین محدودیتهای گستردهای را بر خدمات اینترنتی اعمال کردهاند، در بحبوحه ترس از تشدید ناآرامیهای داخلی.
حزبالله یکی از برجستهترین متحدان ایران در منطقه
حزبالله یکی از برجستهترین متحدان ایران در منطقه است که برای تأمین مالی، تسلیحات و حمایت سیاسی به آن متکی است. رهبران حزبالله هشدارهای خود را به عنوان ابراز همبستگی با حامی اصلی خود صادر کردند، با وجود اینکه تواناییهای نظامی آنها به دلیل دورهای قبلی درگیریها، به ویژه با اسرائیل که پس از دستیابی به آتشبس در اواخر سال ۲۰۱۴ فروکش کرد، نسبتاً ضعیف شده بود.
واکنشها محدود به حزبالله نبود. سایر گروههای مسلح طرفدار ایران در منطقه نیز تهدیدات مشابهی را مطرح کردند. رهبران کتائب حزبالله در عراق هشدار دادند که هرگونه جنگی علیه ایران «پیک نیک نخواهد بود»، در حالی که سایر جناحها از آمادگی خود برای «مقاومت گسترده» در برابر هرگونه اقدام نظامی ایالات متحده یا متحدانش سخن گفتند.
تحلیلگران معتقدند که این تشدید تنشها نشان دهنده عمق اختلافات منطقهای موجود است. تهران اقدامات نظامی و لفاظیهای سیاسی ایالات متحده را یک تحریک مستقیم میداند، در حالی که واشنگتن معتقد است که مسیر دیپلماتیک را ترجیح میدهد اما استفاده از زور برای مهار فعالیتهای هستهای ایران یا پاسخ به نقض حقوق بشر را منتفی نمیداند.