یک دیپلمات ایرانی گفت که ایران به دنبال توافق هستهای با ایالات متحده است که مزایای اقتصادی متقابل را پیش از دور جدید مذاکرات بین تهران و واشنگتن، در بحبوحه تشدید تنشهای نظامی در منطقه، ارائه دهد.
دو کشور این ماه مذاکرات خود را با هدف حل اختلاف چند دههای بر سر برنامه هستهای ایران و جلوگیری از رویارویی نظامی جدید از سر گرفتند. در همین حال، به گفته مقامات آمریکایی، واشنگتن دومین ناو هواپیمابر خود را به خاورمیانه اعزام کرد، در حالی که در صورت شکست مذاکرات، آمادهسازی برای یک کمپین نظامی طولانی مدت احتمالی را در پیش دارد.
همچنین بخوانید: بنبست مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در سایه تهدید نظامی
توافق هستهای با آمریکا
از سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در یک کنفرانس مطبوعاتی تأیید کرد که رئیس جمهور دونالد ترامپ مسیر دیپلماتیک و حل و فصل مذاکره را ترجیح میدهد، اما اذعان کرد که این امر ممکن است قابل دستیابی نباشد و افزود: “هیچ کس تا به حال موفق به دستیابی به یک توافق موفق با ایران نشده است، اما ما تلاش خواهیم کرد.”
دستاوردهای اقتصادی متقابل روی میز
حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ایران، با لحنی آشتیجویانهتر گفت که پایداری هر توافقی مستلزم مزایای سریع برای ایالات متحده نیز هست. او اظهار داشت که زمینههای بالقوه همکاری شامل نفت و گاز، میادین مشترک، سرمایهگذاریهای معدنی و حتی قراردادهای خرید هواپیما میشود.
موضوعات مرتبط: تقویت تاسیسات زیرزمینی هستهای ایران همزمان با تنشها جدید
این مقام ایرانی با اشاره به توافقی که ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد و متعاقباً تحریمهای سختگیرانهای را علیه تهران اعمال کرد، استدلال کرد که توافق سال ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی مزایای اقتصادی کافی برای واشنگتن نداشته است.
مذاکرات دوجانبه با میانجیگری عمان
قرار است یک هیئت آمریکایی، شامل استیو ویتکوف و جارد کوشنر، فرستادگان آمریکا، برای مذاکراتی که تهران تأیید کرده است، با مقامات ایرانی در ژنو دیدار کنند. سلطاننشین عمان به عنوان میانجی بین دو طرف عمل میکند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تهران را ترک کرد تا علاوه بر دیدار با مقامات بینالمللی، از جمله مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، در مذاکرات غیرمستقیم شرکت کند.
موضوعات مهم: دیدار ترامپ و نتانیاهو.. هشدار درباره توافق هستهای ایران
گشایش مشروط و اختلافات مداوم
مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، آمادگی کشورش را برای نشان دادن انعطافپذیری در مورد برنامه هستهای خود در ازای لغو تحریمها اعلام کرد و تأکید کرد که برای نشان دادن تعهد خود به توافق، “توپ در زمین آمریکا است”.
با این حال، تهران اصرار داشته است که توقف کامل غنیسازی اورانیوم را که یکی از نقاط اصلی اختلاف است، نخواهد پذیرفت. واشنگتن معتقد است که غنیسازی در داخل ایران میتواند راه را برای توسعه سلاح هستهای هموار کند، ادعایی که تهران آن را رد میکند.
فشار نظامی و اقتصادی موازی
این تحولات پس از حملات هوایی به سایتهای هستهای ایران در ماه ژوئن که به طور مشترک توسط ایالات متحده و اسرائیل انجام شد، رخ داد. واشنگتن همچنین در حال بررسی تشدید فشار اقتصادی است و گزارشها حاکی از آن است که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در مورد کاهش صادرات نفت ایران به چین گفتگو کردهاند.
مذاکرات جاری نشان دهنده ترکیبی پیچیده از تهدیدات نظامی و فشار اقتصادی در مقابل فرصتهایی برای پیشرفتهای دیپلماتیک در یکی از حساسترین مسائل در صحنه بینالمللی است.