دولت ترامپ اعلام کرد که متن توافق ۱۴ مادهای با ایران را منتشر میکند و از آن به عنوان «پیروزی بزرگ» آمریکا یاد کرد. با این حال، این توافق امتیازهای سیاسی و مالی زیادی به ایران میدهد تا ایران تنگه هرمز را باز کند و جلوی چیزی را بگیرد که ترامپ آن را «رکود جهانی» نامیده بود.
ترامپ گفت این توافق یک دستاورد استراتژیک است و اگر امضا نمیشد، رکود جهانی به راه میافتاد. او روی اهمیت از سرگیری تردد کشتیها از تنگه هرمز هم تاکید کرد؛ جایی که تقریبا ۲۰ درصد نفت دنیا از آن عبور میکند.
مقامهای آمریکایی گفتهاند ایران طبق این توافق متعهد میشود دنبال ساخت یا داشتن سلاح هستهای نرود. بحثهایی هم درباره کاهش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران مطرح شده که الان حدود ۴۴۰ کیلوگرم است و قرار است زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد. حتی ممکن است سطح غنیسازی هم کمتر شود.
موضوعات مرتبط: هشدار قالیباف به ترامپ.. تهدید و تنش بر سر هرمز
توافق ۱۴ مادهای ایران و آمریکا
در عوض، این توافق شامل برداشتن محاصره دریایی بنادر ایران، کمتر شدن محدودیتهای صادرات نفت، کاهش یا لغو تدریجی تحریمها، آزادسازی احتمالی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران و ایجاد یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری با حمایت کشورهای خلیج فارس است.
بند دیگری هم در توافق آمده که به لبنان مربوط است و عملیات نظامی اسرائیل در این کشور را محدود میکند. همچنین ایران متعهد میشود به عبور و مرور ایمن کشتیها در خلیج فارس کمک کند و باعث تشدید تنشهای منطقهای نشود.
با همه اینها، توافق جنجال زیادی در آمریکا به راه انداخت و جمهوریخواهان افراطی و متحدان اسرائیل به شدت از آن انتقاد کردند. منتقدان میگویند آمریکا امتیازات زیادی به ایران داده، به ویژه درباره برنامه موشکی و این که ایران مجبور نشده غنیسازی اورانیوم را کاملاً کنار بگذارد.
موضوعات مرتبط: هشدار قالیباف به ترامپ.. تهدید و تنش بر سر هرمز
در مقابل، بعضی رهبران جهان مثل امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه، از توافق حمایت کردند و گفتند به کاهش تنشها و ثبات بازار انرژی کمک میکند. مکرون آن را «توافقنامهای بسیار خوب» دانست که خطرات اقتصادی و امنیتی را پایین میآورد.
ترامپ هم تأکید کرد که آمریکا در ایران سرمایهگذاری نخواهد کرد، ولی آزاد کردن داراییهای ایران را راهی میداند برای جلب اعتماد به دلار و سیستم مالی جهانی.