با تشدید تدابیر امنیتی در ایران، هزاران ایرانی در خارج از کشور با گسترش سرکوب و قطعی گسترده اینترنت و ارتباطات، روزانه در اضطراب سرنوشت خانوادههای خود در داخل کشور زندگی میکنند.
در میان آنها دیاکو علوی است که سه سال پیش مجبور به فرار شد و اکنون تنها اخبار محدودی از خانواده بزرگ خود که در شمال غربی عمدتاً کردنشین ساکن هستند، دریافت میکند.
ایرانیان خارج از کشور
علوی با توجه به انزوای تقریباً کامل اعمال شده توسط مقامات در جریان سرکوب اخیر اعتراضات، به پیامهای کوتاهی متکی است که حداقل اطلاعات را منتقل میکنند.
این مرد که اکنون در فرانسه زندگی میکند، میگوید: «من نمیتوانم با همه تماس بگیرم و از جزئیات وضعیت آنها اطلاعی ندارم. تنها چیزی که میشنوم این است که آنها در امان هستند و هنوز زندهاند.»
او خاطرنشان میکند که زادگاهش سقز، در استان کردستان، این بار در مقایسه با موج قبلی اعتراضات آرامتر به نظر میرسد، با وجود اهمیت نمادین آن در حافظه معاصر ایران به عنوان زادگاه ژینا (مهسا) امینی، که مرگش در سپتامبر ۲۰۱۲ در بازداشت پلیس، جنبش زنان، زندگی، آزادی (زنان، زندگی، آزادی) را برانگیخت.
علوی در مراسم تشییع جنازه مهسا امینی و در تظاهرات اولیهای که بعداً به اعتراضات گسترده ملی تبدیل شد، شرکت کرده بود.
اعتراضات سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳
او به مدت دو هفته دستگیر شد و متعاقباً پس از آنکه این وقایع سقز را در کانون توجه بینالمللی قرار داد، مجبور به ترک کشور شد.
علوی، معلم زبان انگلیسی دبیرستان، معتقد است که دامنه محدود اعتراضات این بار در برخی مناطق کردنشین ناشی از ترس از سرکوب گستردهای است که در سایر شهرهای ایران شاهد آن بودهایم.
او میگوید: “آنچه اکنون در شهرهای دیگر اتفاق میافتد، مردم را محتاطتر میکند”.
برخلاف اعتراضات سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ که در مناطق حاشیهای کردنشین آغاز شد و سپس به مرکز کشور گسترش یافت، این جرقه اخیر از قلب اقتصاد ایران برخاست.
در ۲۸ دسامبر، بازرگانان بازار بزرگ تهران خشم خود را از وخامت بحران ارزی ابراز کردند و موج جدیدی از نارضایتی عمومی را در سراسر کشور شعلهور ساختند.
داستان علافی، مانند دیگر داستانهای ایرانیان در تبعید، نشاندهندهی میزان اضطراب و تفرقهای است که سیاستهای سختگیرانهی امنیتی بر جامعه تحمیل میکنند، آن هم در زمانی که شکاف بین مقامات و جامعه در حال گسترش است و با وجود تدابیر شدید امنیتی، احتمال بازگشت اعتراضات به اشکال مختلف همچنان وجود دارد.