ایران روز پنجشنبه، ۲۹ ژانویه، پس از هشدار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر اینکه زمان برای تهران رو به اتمام است و نامگذاری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسط اتحادیه اروپا به عنوان یک سازمان تروریستی، تهدید کرد که در صورت حمله، حملات فوری علیه پایگاهها و ناوهای هواپیمابر آمریکایی انجام خواهد داد.
با تشدید تنشها بین بروکسل و واشنگتن از یک سو و تهران از سوی دیگر، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواستار از سرگیری مذاکرات هستهای شد تا از بحرانی که میتواند عواقب ویرانگری برای منطقه داشته باشد، جلوگیری شود.
تهدید نظامی ایران و آمریکا
سرتیپ محمد اکرمینیا، در تلویزیون دولتی ایران، گفت که ناوهای هواپیمابر آمریکایی از آسیبپذیریهای جدی رنج میبرند و تأکید کرد که بسیاری از پایگاههای آمریکایی در منطقه خلیج فارس «در برد موشکهای میانبرد ما هستند»
وی افزود: “اگر آمریکاییها چنین محاسبه اشتباهی انجام دهند، اوضاع آنطور که ترامپ تصور میکند پیش نخواهد رفت – یک عملیات سریع و به دنبال آن دو ساعت بعد توییتی مبنی بر اعلام نتیجه آن”.
به گزارش خبرگزاری قطر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در تلاش برای مهار تشدید تنشها، با مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، گفتگوی تلفنی انجام داد و در طی آن درباره «تلاشها برای کاهش تنشها و تحکیم ثبات» گفتگو کردند.
در همین حال، اتحادیه اروپا با تعیین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سازمان تروریستی در پاسخ به سرکوب خونین اعتراضات گسترده اخیر، فشار خود را افزایش داد.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از این تصمیم استقبال کرد و آن را دیرهنگام اما ضروری توصیف کرد و اظهار داشت که تروریسم در واقع اصطلاح مناسبی برای رژیمی است که اعتراضات مردم خود را با خونریزی سرکوب میکند..
با وجود ماهیت نمادین تصمیم اروپا، این تصمیم واکنشهای تندی را در تهران برانگیخت. ارتش ایران آنچه را که «عمل غیرمنطقی، غیرمسئولانه و بدخواهانه» اتحادیه اروپا خواند، محکوم کرد و تأکید کرد که بروکسل «در راستای» ایالات متحده و اسرائیل عمل میکند.
مقامات ایرانی این دو کشور را به سازماندهی موج اخیر اعتراضات متهم کردند و آنها را شورش و عملیات تروریستی» نامیدند که از تظاهرات مسالمتآمیز ناشی از فشارهای اقتصادی سوءاستفاده میکرد. با این حال، سازمانهای حقوق بشری معتقدند که نیروهای امنیتی، از جمله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی – بازوی ایدئولوژیک ارتش – هزاران معترض را کشتهاند.
زمان در حال اتمام است
ترامپ پیش از این تهدید کرده بود که در صورت تلفات جانی در جریان اعتراضات ضد دولتی که در اواخر دسامبر آغاز شد و در ۸ و ۹ ژانویه به اوج خود رسید، اقدام نظامی خواهد کرد.
با این حال، جدیدترین اظهارات او بر برنامه هستهای ایران متمرکز بوده است که غرب معتقد است با هدف توسعه سلاح هستهای است.
روز چهارشنبه، ترامپ گفت که «زمان برای تهران برای دستیابی به توافق در حال اتمام است» و خاطرنشان کرد که یک گروه دریایی ایالات متحده که اوایل هفته به خاورمیانه رسید، «آماده، مایل و قادر» به حمله به ایران است.
از سوی دیگر، شبکه فعالان حقوق بشر (HRANA) گزارش داد که مرگ ۶۳۷۳ نفر را در جریان اعتراضات ثبت کرده است، در حالی که محدودیتهای اینترنتی اعمال شده از ۸ ژانویه همچنان مانع تلاشهای تأیید صحت این آمار میشود.
با این حال، سازمانهای حقوق بشری هشدار میدهند که آمار واقعی مرگ و میر میتواند بسیار بیشتر باشد و شاید به دهها هزار نفر برسد.