موج اعدامهای اخیر در ایران، مخصوصاً اعدام معترضان و زندانیان سیاسی در سحرگاه، فضای شبکههای اجتماعی را پر از خشم و انزجار کرده است. مردم دیگر فقط مقامات را نقد نمیکنند، حتی به سراغ نمادها و آیینهای مذهبی رفتهاند، بهویژه اذان صبح. حالا مخالفتها با اعدامها شکل علنیتری به خودش گرفته است.
طی هفتههای گذشته، پستهایی زیاد منتشر شده که اذان صبح را با اعدامها گره میزنند. برای خیلیها حالا صدای اذان صبح، یادآور لحظاتی است که خانواده زندانیان با اضطراب، چشم به راه خبری از عزیزشان نشستهاند.
موضوعات مرتبط: مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران.. انتقال قدرت تاریخی در خانواده
موج اعدامها
طبق قوانین ایران، اغلب اعدامها را هنگام طلوع اجرا میکنند، مگر اینکه دادگاه زمان دیگری تعیین کند. برای همین، توی ذهن خیلیها اعدام مساوی با ساعات سحر شده.
در این بین، اینستاگرام و ایکس (توییتر سابق) پُر شده از پستهایی که از نمادهای مذهبی یا سنتهای رایج انتقاد میکنند. یکی از کاربران نوشته اذان صبح دیگر دعوت به عبادت نیست، بلکه تبدیل شده به یادآور اعدام جوانان. مسیح علینژاد، فعال سیاسی، گفته که اذان صبح حالا نماد مرگ و اعدام شده. خیلیها هم اذان را بیشتر تداعیکننده مرگ میدانند تا یک مراسم مذهبی.
همچنین بخوانید: در میانه جنگ.. مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران شد
در نقطه مقابل، بعضی پستها کار را به انتقاد و توهین مستقیم به اسلام، قرآن یا نمادهای شیعه رساندهاند و حتی زیارت اربعین را هم هدف گرفتهاند. این حرفها خشم گروههایی نزدیک به حکومت را شعلهورتر کرده.
از طرف دیگر، فارسنیوز که به سپاه پاسداران وابسته است، اعلام کرد که یک کمپین آنلاین راه افتاده برای مجازات افرادی که به “مقدسات اسلامی” توهین کردند. بیش از ۷۰۰ نفر طوماری امضا کردهاند که شدیدترین برخوردها را خواستار شدهاند و از مسئولان قضایی و امنیتی میخواهند جلوی این انتقادها را سخت بگیرند.
مردم در ایران
بر اساس ماده ۵۱۳ قانون مجازات، توهین به مقدسات اسلامی میتواند بین یک تا پنج سال زندان داشته باشد و اگر توهین به پیامبر باشد، حتی حکم اعدام.
این کمپینها درست وقتی راه افتاده که مقامات ایران همراه با شدت گرفتن انتقادها درباره موج اعدامها، کنترلشان را روی فضای آنلاین بیرحمانهتر کردهاند. قبلاً هم سخنگوی قوه قضائیه گفته بود که نیروهای تخصصی، دائم شبکههای اجتماعی را رصد میکنند و از مردم خواسته بود هر محتوایی که غیرقانونی میدانند، گزارش دهند.
در نهایت، خیلی از ناظران میگویند این اعتراضها نشان میدهد جنس حرف زدن مردم در ایران دارد عوض میشود. انتقاد فقط به سیاستها محدود نمانده و سراغ چهرههای مذهبی هم رفته،، همین مساله چالش پیچیدهای برای حکومت درست کرده: چطور خشم عمومی را مهار کند، در حالی که به سرکوب آزادی بیان در فضای مجازی هم ادامه میدهد.