یک کارشناس اقتصادی، وحید شقاقیشهری، هشدار داد که زندگی بیش از ۴۰ درصد جمعیت در فقر، میتواند کشور را در وضعیتی که به عنوان “تله فقر” شناخته میشود، گرفتار کند، مرحلهای که در آن فقر به یک عامل خودتداومبخش تبدیل میشود، حتی اگر تورم کنترل شود.
به گزارش روزنامه اعتماد، شقاقیشهری به اعتماد آنلاین گفت که فقدان دادههای دقیق یکی از مهمترین چالشهای تحلیل واقعیت اقتصادی در ایران است. او تأکید کرد که فقدان مدیریت دادهها، تشخیص شاخصهای کلان اقتصادی، به ویژه فقر، را در مقیاس بزرگ دشوار میکند.
خطر دام فقر در ایران
شقاقی توضیح داد که بحثها در مورد فقر در ایران تقریباً ۲۴ میلیون خانواده یا حدود ۸۷ میلیون نفر را در بر میگیرد و خاطرنشان کرد که فقدان دادههای قابل اعتماد منجر به سوگیری در تحلیل و تخمین میشود، وی افزود که نهادهای رسمی، مانند وزارت رفاه، مرجع اصلی در این زمینه هستند.
طبق دادههای وزارت رفاه، نرخ فقر در ایران در سال ۲۰۱۱ بین ۱۱ تا ۱۳ درصد بود، اما گزارشهای جدیدتر نشان میدهد که این نرخ به حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
با تداوم فشارهای تورمی، نرخ فقر در حال حاضر ممکن است بین ۳۰ تا ۳۵ درصد از کل جمعیت باشد.
شقاقی در مورد تأثیر تورم تأکید کرد که ایران در هشت سال گذشته نرخ تورم بسیار بالایی را تجربه کرده است که طبق دادههای بانک مرکزی به طور متوسط حدود ۴۲ درصد بوده است و پیشبینیها نشان میدهد که تا پایان امسال به ۴۵ درصد افزایش خواهد یافت.
او توضیح داد که این سطوح تورم سالانه بیش از دو میلیون نفر را به فقر میکشاند.
این اقتصاددان به شکاف فزاینده بین رشد دستمزد و افزایش قیمت داراییهای ضروری مانند مسکن و خودرو اشاره کرد.
او اظهار داشت که افزایش ۲۰ درصدی دستمزد برای کسی که ۲۰ میلیون تومان در ماه درآمد دارد، به معنای افزایش سالانه ۴۸ میلیون تومان است، در حالی که همین نرخ تورم، ارزش خانهای به ارزش یک میلیارد تومان را تقریباً ۲۰۰ میلیون تومان افزایش میدهد و قدرت خرید را کاهش میدهد و مالکیت داراییهای ضروری را غیرممکن میسازد.
گسترش فقر در ايران
شقاقی توضیح داد که ” تله فقر” زمانی آغاز میشود که نرخ فقر از ۴۰ درصد جامعه فراتر رود، در این مرحله فقر خود به محرک فقر بیشتر تبدیل میشود، حتی اگر تورم کنترل شود.
در این مرحله، طبقه متوسط ضعیف میشود، فرصتهای آموزش، نوآوری و کارآفرینی کاهش مییابد و خروج از بحران بسیار دشوار میشود.
وی افزود که ادامه این مسیر پیامدهای بلندمدتی بر توسعه اقتصادی و اجتماعی خواهد داشت و تأکید کرد که جوامعی که به فقر میغلتند، به قیمت پیشرفت، فناوری و آینده، درگیر تأمین نیازهای اولیه میشوند.
شقاقیشهری هشدار داد که گسترش فقر، مشکلات آموزش، بهداشت و تغذیه را تشدید میکند و ظرفیت کشور برای توسعه و رقابت منطقهای را تضعیف میکند و از دولت و تصمیمگیرندگان خواست تا قبل از اینکه خیلی دیر شود، با جدیت تمام به این تهدید رسیدگی کنند.