ایالات متحده و ایران روز دوشنبه، همزمان با تشدید فشارهای مالی واشنگتن بر تهران، برای از سرگیری مذاکرات ابراز آمادگی کردند، در حالی که روایتهای متناقض از حوادث نزدیک تنگه هرمز، نشاندهنده بیاعتمادی عمیق پیرامون هرگونه پیشرفت دیپلماتیک احتمالی بود.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، گفت که ایران میخواهد به توافق برسد و در را برای واشنگتن برای شرکت در مذاکرات جدید باز گذاشت. در مقابل، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، آمادگی کشورش را برای گفتگو، از جمله در مورد برنامه هستهای خود، اعلام کرد، مشروط بر اینکه تحریمهای ایالات متحده برداشته شود و آنچه او «مذاکره از طریق استفاده از زور» نامید، متوقف شود.
ترامپ در وبسایت Truth Social نوشت که ایران میخواهد به سرعت به توافق برسد و افزود که او تصمیم خواهد گرفت که آیا ایالات متحده تعامل را انتخاب خواهد کرد یا خیر، که نشان میدهد این ایده روی میز است.
آمادگی آمریکا و ایران
پزشکیان در مصاحبهای با India Today گفت که ایران آماده گفتگو در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و قوانین بینالمللی است. او این سوال را مطرح کرد که چرا واشنگتن میخواهد مذاکرات جدیدی را به جای تکیه بر تفاهمی که تهران با کمک اسلامآباد و قطر در پاکستان به آن رسیده بود، برگزار کند.
پزشکیان افزود که موضع کشورش بدون تغییر باقی مانده و خواستار آن است که ایالات متحده تحریمها را لغو کند، رویکرد یکجانبه خود را کنار بگذارد، از برخورد با ایران از طریق زور خودداری کند و به آن اجازه دهد مانند سایر نقاط جهان زندگی کند.
واشنگتن فشار مالی را تشدید میکند
این سیگنالهای دیپلماتیک همزمان با تشدید آشکار کارزار اقتصادی ایالات متحده علیه ایران بود.
روز دوشنبه، وزارت خزانهداری ایالات متحده تحریمهای مرتبط با ایران را علیه بانک VTB روسیه اعلام کرد و این موسسه مالی را به کمک به تهران برای دور زدن تحریمها از طریق روابط بانکی و ترتیبات پرداخت خود متهم کرد.
وزارت خزانهداری اظهار داشت که این بانک روابط کارگزاری با موسسات مالی تحریمشده ایرانی برقرار کرده، اقداماتی را برای انتقال میلیاردها دلار داراییهای مسدود شده ایران انجام داده و یک سیستم تسویه حساب به ریال و روبل برای افزایش تجارت بین روسیه و ایران راهاندازی کرده است.
این اقدامات بخشی از یک فرآیند گسترده است که وزارت خزانهداری آن را «منفور اقتصادی» مینامد، که در ماه اوت با هدف قطع آنچه واشنگتن آن را شبکههای حمایت مالی باقیمانده ایران توصیف میکند، آغاز شد.
اسکات بیسنت، وزیر خزانهداری، گفت که این وزارتخانه به هدف قرار دادن کسانی که از تهران حمایت مالی، فناوری یا مادی میکنند ادامه خواهد داد و متعهد شد کسانی را که به ایران کمک میکنند، افشا و منزوی کند.
بیسنت همچنین درخواست خود را از افشاگران در سراسر جهان برای ارائه اطلاعات در مورد شبکههای تسهیلکننده تأمین مالی ایران تکرار کرد و خاطرنشان کرد که کسانی که اطلاعات قابل پیگیری ارائه میدهند، میتوانند صرف نظر از موقعیت یا شغل خود، پاداش دریافت کنند.
روایتهای متناقض از حادثه نفتکش در تنگه هرمز
تناقض بین صحبت از مذاکرات و افزایش فشار در تنگه هرمز نیز مشهود بود، جایی که واشنگتن و تهران روایتهای متناقضی از آنچه برای نفتکش ال گایا با پرچم پاناما اتفاق افتاده بود، ارائه کردند.
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد که این نفتکش هنگام تلاش برای عبور از آنچه که آن را مسیر محدود در جنوب تنگه توصیف کرد، با یک مین دریایی برخورد کرد و منجر به انفجار و آتشسوزی بزرگی شد. این نیرو تأیید کرد که تنگه هرمز همچنان بسته و تحت آنچه که آن را “کنترل هوشمند” نامید، باقی مانده است.
اما فرماندهی مرکزی ایالات متحده روایت ایران را رد کرد و اظهار داشت که این نفتکش ماه گذشته توسط یک موشک ایرانی مورد اصابت قرار گرفته و آن را غیرقابل استفاده کرده است، پیش از آنکه دوباره در آخر هفته در سواحل عمان توسط یک پهپاد توسط ایران هدف قرار گیرد.
فرماندهی مرکزی افزود که این نفتکش توسط یک بازیگر منطقهای یدک کشیده میشد و روایت ارائه شده توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را نادرست توصیف کرد.
حادثه جدید به معما میافزاید
در حادثه دیگری که اواخر روز دوشنبه گزارش شد، احمد نفیسی، معاون استاندار هرمزگان، به خبرگزاری مهر گفت که دو قایق ماهیگیری در حدود ۱۲ مایلی جزیره لارک و ۳۰ مایلی بندر کرجان توسط پهپادها مورد حمله قرار گرفتند و در نتیجه چندین خدمه ناپدید شدند.
این مقام رسمی اظهار داشت که عملیات جستجو و نجات در حال انجام است، در حالی که هیچ اطلاعات مستقلی برای تأیید حمله یا شناسایی عاملان آن بلافاصله در دسترس نیست.
این حوادث متناقض، هرگونه مسیر دیپلماتیک بالقوه بین واشنگتن و تهران را پیچیدهتر میکند، در زمانی که هر دو کشور در مورد تمایل مشروط به بازگشت به میز مذاکره صحبت میکنند، در حالی که فشارهای اقتصادی و تنشهای امنیتی در منطقه خلیج فارس ادامه دارد.