اتفاقات تازه در تنگه هرمز باز هم اختلاف نظر میان ایران و عمان درباره مدیریت این گذرگاه مهم را نشان داده است. بعد از اینکه تهران طرح پیشنهادی سازمان ملل برای تخلیه و ساماندهی کشتیهای سرگردان در تنگه را رد کرد، این اختلافها علنیتر شد.
این طرح را سازمان بینالمللی دریانوردی با همکاری عمان پیشنهاد داده بود. هدفش هم این بود که راههای موقتی کشتیرانی باز شود تا صدها کشتی که ماهها در تنگه گیر کردهاند، بتوانند عبور کنند و تنگه نظم تازهای پیدا کند—آن هم بعد از موج درگیریهای اخیر.
ولی سپاه پاسداران ایران مسیرهایی که پیشنهاد شده بود را نپذیرفت و گفت هر حرکتی خارج از مسیرهای رسمی که تهران مشخص کرده، “خطرناک و مردود” است. به تاکید سپاه، عبور و مرور از تنگه فقط باید با هماهنگی نیروهای دریایی ایران انجام شود.
همچنین بخوانید: تهدید ترامپ به ایران و بسیج ۱۴ میلیون داوطلب برای دفاع
مدیریت تنگه هرمز
این موضعگیری ایران درست در زمانی اتفاق افتاده که تنگه هرمز عملاً یکی از برگهای اصلی چانهزنی تهران در مذاکرات با آمریکا درباره رفع تحریمها، آزادسازی پولهای بلوکهشده و آینده برنامه هستهایاش شده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران هم تصریح کرده که مدیریت تنگه هرمز “به وضعیت قبل از جنگ برنمیگردد”. این بیانگر آن است که تهران میخواهد نظم تازهای در این مسیر دریایی کلیدی پیاده کند.
موضوعات مهم: سپاه پاسداران ایران.. قدرت پایدار و مقاومت در برابر تهاجم آمریکا
در این بین، موضوع لبنان هنوز سایه خودش را روی مذاکرات ایران و آمریکا انداخته. تهران اصرار دارد که بخشی از توافقات منطقهای باید خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان باشد. اسرائیل و لبنان هم دارند در مورد خروج مرحلهای نیروهای اسرائیلی مذاکره میکنند اما اسرائیل روشن گفته تا حزبالله سلاحش را زمین نگذارد، حاضر به استقرار مجدد نیروهایش نیست.
در حوزه دیپلماتیک، ایران و عمان اعلام کردند یک گروه کاری مشترک برای بررسی مدیریت آینده تنگه هرمز تشکیل میدهند. این وسط، کشورهای خلیج فارس و غربیها هشدار دادهاند که هر تلاشی برای اعمال عوارض یا هزینه ترانزیت روی کشتیها، خلاف قوانین بینالمللی دریایی است.
عمان معتقد است هر سیستمی که در آینده تدوین میشود، هزینه اجباری برای کشتیها در بر ندارد و فقط کمکهای داوطلبانه برای خدمات ایمنی یا حفاظت از محیط زیست دریایی مطرح خواهد بود. وضعیت موضع ایران درباره سیستم مدیریت جدید تنگه هرمز هم همچنان محور بحثها و بررسیهای منطقهای و جهانی باقی مانده است.