محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و چهرهای برجسته در نهاد سیاسی و امنیتی ایران، با انتصاب به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، به یک مقام عالی رتبه بازگشته است. او جانشین محمد باقر ذوالقدر شده است که پس از تقریباً چهار ماه از سمت خود استعفا داد.
مجتبی خامنهای، رهبر ایران، با صدور حکم جداگانهای، رضایی را به عنوان نماینده خود در این شورا منصوب کرد و نفوذ خود را در این نهاد محوری مسئول امنیت ملی، جنگ، سیاست خارجی و روابط با ایالات متحده، بیش از پیش تثبیت کرد.
رضایی، ۷۱ ساله، بیش از چهار دهه با رژیم ایران درگیر بوده است. او قبل از ورود به سیاست، در بیشتر دوران جنگ ایران و عراق فرماندهی سپاه را بر عهده داشت و به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و بعداً به عنوان معاون رئیس جمهور در امور اقتصادی در زمان رئیس جمهور فقید ابراهیم رئیسی خدمت کرد.
اخبار مهم: عراقچی: مذاکره با آمریکا منتفی است؛ تنشها نفت جهان را تحت تأثیر قرار داد
محسن رضایی و امنیتی ایران
رضایی که در سال ۱۹۵۴ متولد شد، قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به جنبش اسلامی منصورون، یک گروه مسلح مخالف حکومت شاه، پیوست. پس از انقلاب، او به سرعت در نهادهای رژیم پیشرفت کرد و سپس در سال ۱۹۸۱، در سن ۲۷ سالگی، توسط آیتالله روحالله خمینی به فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد.
او تا سال ۱۹۹۷ رهبری سپاه را ادامه داد و در بیشتر دوران جنگ ایران و عراق و تبدیل آن به یکی از قدرتمندترین نهادهای نظامی ایران، بر این نهاد نظارت داشت.
رضایی چندین بار، در سالهای ۲۰۰۵، ۲۰۰۹، ۲۰۱۳ و ۲۰۲۱، برای ریاست جمهوری نامزد شد، اما موفق نبود. نامزدیهای مکرر او، او را به هدف تمسخر مکرر در رسانههای اجتماعی ایران تبدیل کرد.
موضوعات مرتبط: مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران.. انتقال قدرت تاریخی در خانواده
جنجال کربلای ۴
عملیات کربلای ۴ که توسط نیروهای ایرانی علیه عراق در دسامبر ۱۹۸۶ آغاز شد، همچنان یکی از جنجالیترین دورههای دوران نظامی رضایی است.
رضایی در طول این عملیات فرمانده سپاه بود که در آن، نیروهای ایرانی پس از اینکه نیروهای عراقی توانستند جزئیات حمله را از قبل بدانند، متحمل خسارات سنگینی شدند، طبق روایتها و شهادتهای بعدی.
رضایی در سال ۲۰۱۸ با توصیف این عملیات به عنوان ترفندی برای فریب عراق قبل از عملیات بزرگتر “کربلای ۵” دوباره جنجال به پا کرد. اظهارات او انتقاد پرسنل نظامی و کهنه سربازان را برانگیخت که معتقد بودند “کربلای ۴” یک عملیات نظامی واقعی بود، نه یک فریب.
تحت تعقیب در پرونده بمبگذاری آمیا
نام رضایی همچنین با بمبگذاری سال ۱۹۹۴ مرکز یهودیان آمیا در بوئنوس آیرس، آرژانتین، که منجر به کشته شدن ۸۵ نفر و زخمی شدن صدها نفر دیگر شد، مرتبط است.
در سال ۲۰۰۷، اینترپل به درخواست آرژانتین، که او را به شرکت در جلسهای که در آن تصمیم به انجام حمله گرفته شده بود، متهم میکند، اعلان قرمز برای دستگیری او صادر کرد. رضایی و ایران این اتهامات را رد میکنند.
بازگشت به قلب تصمیمات امنیتی
بازگشت رضایی به خط مقدم در زمانی حساس برای ایران، در بحبوحه پیامدهای مداوم جنگ و مذاکرات مربوط به تنگه هرمز، رخ میدهد.
رضایی پیش از این موضع تندی در مورد تنگه هرمز اتخاذ کرده و گفته بود که کنترل آن «مهمتر از دهها بمب اتم» است و بر رد هرگونه مسیر کشتیرانی که مورد تایید تهران نباشد، تأکید کرده بود.
با انتصاب او به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده رهبر در این شورا، رضایی پس از یک دوره طولانی فعالیت در رهبری نظامی، سیاست، انتخابات و جنجالهای بینالمللی، به یکی از تأثیرگذارترین حلقههای تصمیمگیری در ایران بازمیگردد.