غزل مرزبان، یک زن تراجنسیتی که در زندان اوین تهران بازداشت شده است، طبق نامهای که توسط آژانس حقوق بشر هرانا منتشر شده است، گفت که پس از دستگیری توسط وزارت اطلاعات ایران در سال ۲۰۲۳، مورد تجاوز قرار گرفته و سپس تهدید به سکوت شده است.
مرزبان اظهار داشت که در ۱۷ مه ۲۰۲۳، هنگام قدم زدن در پارک، پس از اینکه دو مرد و یک زن به او نزدیک شدند و به او گفتند که تحت بازداشت است، دستگیر شد. وقتی او مقاومت کرد، دو مرد دیگر رسیدند و او را به زور سوار ماشین کردند.
غزل مرزبان از تجاوز در بازداشتگاه
او گفت که چشمانش بسته شده و حدود یک ساعت به مکانی برده شده است که بعداً مشخص شد بازداشتگاه تحت مدیریت وزارت اطلاعات بوده است.
طبق روایت او، یک مأمور زن او را به اتاق بازرسی برده و به او دستور داده است که کاملاً لباسهایش را درآورد. سپس او را مجبور کردند که در حالی که برهنه است، چادر بپوشد و سپس به زور به سلولی در زیرزمین ساختمان منتقل شد.
او افزود که کمتر از ۱۰ دقیقه بعد، مردی نقابدار وارد سلول شد و علیرغم مقاومت، فریادها و اعتراضات او، به او تجاوز کرد. او در نامهاش نوشت: «زمان انگار سالها طول کشید. نمیدانم، شاید نیم ساعت، شاید کمتر، شاید بیشتر.»
مرزبان گفت که پس از حمله، او را در حالی که خونریزی داشت، روی کف سلول رها کردند، قبل از اینکه چندین مرد به او بگویند اگر در مورد آنچه اتفاق افتاده سکوت کند، همان شب آزاد خواهد شد.
او افزود که دوباره چشمبند به او زده و از مرکز بردند و مردان در طول مسیر بارها در مورد عواقب صحبت کردن در مورد این حادثه به او هشدار دادند، قبل از اینکه حدود ساعت 7 بعد از ظهر در نزدیکی خانهاش رها شود.
سالهای سکوت و دستگیری جدید
مرزبان گفت که در ابتدا به کسی در مورد حمله چیزی نگفت، حتی به شوهرش که به گفته او سالها از بیماری پارکینسون پیشرفته رنج میبرد.
او افزود: «پس از این حادثه، خودم را از دیگران جدا کردم، در خودم فرو رفتم و دیگر برای پیادهروی به پارک نرفتم.»
طبق این نامه، مرزبان حدود نیمهشب 14 ژانویه 2026 دوباره دستگیر و به همان بازداشتگاه وزارت اطلاعات منتقل شد.
او گفت آنچه در طول بازداشت ۲۲ روزهاش بیش از همه او را عذاب میداد، ترس از مورد تجاوز جنسی قرار گرفتن مجدد بود.
او افزود که بارها به ورود مردان به بخش بازداشتگاه زنان اعتراض کرده، اما با خصومت مأموران مواجه شده است.
مرزبان، که به کاتولیک گرویده بود، بعداً به زندان اوین منتقل شد، جایی که در ماه ژوئن دادگاه انقلاب تهران او را به اتهاماتی از جمله «تبلیغ علیه نظام» و «تجمع و تبانی علیه امنیت ملی» به نه سال و هشت ماه زندان محکوم کرد.
او گفت که در طول بازداشت بعدیاش، سعی کرده است شکایات رسمی در مورد این حمله که به گفته او در سال ۲۰۲۳ رخ داده است، ارائه دهد، اما مأموران مانع از انجام این کار شدند و او را تهدید کردند که او را وادار به سکوت کنند.
او افزود که هفت ماه پس از آخرین دستگیریاش، دیدن مردان هنوز باعث اضطراب او میشود.
ادعاهای مکرر خشونت جنسی در زندانهای ایران
روایت مرزبان در حالی مطرح میشود که سالهاست زندانیان سیاسی و معترضان در ایران ادعاهایی مبنی بر تجاوز، تجاوز جنسی و سایر اشکال خشونت جنسی در زندانها و بازداشتگاهها دارند.
گزارشهای ماه فوریه، جزئیاتی از پروندههای زنان و دخترانی را که در جریان اعتراضات ژانویه دستگیر شده بودند و گفته بودند که در بازداشت مورد تجاوز جنسی یا تجاوز قرار گرفتهاند، ارائه داد. در میان آنها یک زن جوان و یک دختر ۱۷ ساله بودند که گفتند در یک بازداشتگاه غیررسمی تحت مدیریت سپاه پاسداران مورد تجاوز قرار گرفتهاند.
۲۲ زندانی سیاسی و مذهبی زن در زندان اوین نیز خواستار تحقیق در مورد آنچه که آنها تجاوز جنسی توصیف میکردند که در طول بازرسیهای بدنی رخ داده است، شدند.
تحقیقات قبلی حقوق بشر، شهادتهایی را کشف کرده است که نیروهای امنیتی را به استفاده از خشونت جنسی علیه معترضان در چندین استان در جریان اعتراضات ۲۰۲۲ متهم میکند.
قربانیان میگویند ترس از انتقام و عدم اعتماد به سیستم قضایی ایران اغلب مانع از طرح شکایت آنها میشود، در حالی که دیگران گزارش میدهند که پروندههایی که سعی در طرح آنها داشتهاند، هیچ نتیجهای نداشته است.
مرزبان گفت که تصمیم گرفته است به این امید صحبت کند که دیگران که از سوءاستفادههای مشابهی رنج بردهاند، احساس قدرت کنند تا داستانهای خود را بیان کنند.
او نامهاش را با این جمله به پایان رساند: «امیدوارم روزی بذر رنجهایمان جوانه بزند و درخت عدالتخواهیمان تنومند شود.»