یک مطالعه علمی اخیر، شواهد مستقیمی از مصرف لبنیات در کوههای زاگرس ایران بیش از ۸۰۰۰ سال پیش را آشکار کرده است که تکامل الگوهای غذایی در میان جوامع کشاورزی اولیه نوسنگی را روشن میکند.
همچنین بخوانید: کهگیلویهوبویراحمد؛ سرزمین ناشناخته زاگرس
طبق این تحقیق که در مجله Nature Human Behaviour منتشر شده است، ساکنان جنوب غربی آسیا حدود ۹۰۰۰ سال پیش شروع به سکونت در روستاهای دائمی کردند و از شکار و جمعآوری به کشاورزی و دامداری روی آوردند. بز و گوسفند از اولین حیواناتی بودند که در منطقه زاگرس اهلی شدند و گوشت آنها را تأمین میکردند، اما اثبات استفاده از شیر برای سالهای زیادی یک چالش علمی باقی ماند.
شواهد مصرف لبنیات
این تیم تحقیقاتی، متشکل از دانشمندانی از مؤسسات فرانسوی و ایرانی، قطعات سفال و بقایای انسانی از مکانهای باستانشناسی مربوط به هزاره هفتم قبل از میلاد را تجزیه و تحلیل کردند. تجزیه و تحلیل شیمیایی چربیهای باقی مانده در سفال نشان داد که ترکیب آنها با چربیهای شیر بز و گوسفند مطابقت دارد، در حالی که تاریخگذاری رادیوکربن تأیید کرد که فرآوری لبنیات به بیش از ۸۰۰۰ سال پیش برمیگردد.
موضوعات مرتبط: آتشسوزی در زاگرس؛ فعال محیطزیست مریوان در کما
دانشمندان همچنین جرم فسیلشده روی دندانهای انسان، معروف به جرم دندانی، را که پروتئینهای میکروسکوپی غذا را در طول هزاران سال حفظ میکند، مورد مطالعه قرار دادند. آزمایشهای آزمایشگاهی وجود پروتئینهای شیر را در چندین فرد نشان داد که شواهد مستقیمی از مصرف لبنیات ارائه میدهد.
استخوانهای حیوانات کشفشده در همان مکانها این یافتهها را تأیید میکنند. الگوهای سنی و جنسی بزها و گوسفندان نشان میدهد که گلهها برای تولید شیر مدیریت میشدند و به حیوانات اجازه میدادند تا به جای اینکه زود برای گوشت ذبح شوند، عمر طولانیتری داشته باشند.
موضوعات مهم: مار عنکبوتدم؛ شکارچی مرموز کوههای زاگرس
شواهد مشابهی از آناتولی در ترکیه استفاده از شیر گاو را در همان دوره نشان میدهد که نشاندهنده پیشرفتهای موازی در تولید لبنیات در کنار گسترش کشاورزی و دامداری در منطقه است.
محققان معتقدند که شیر منبع غذایی پایداری از حیوانات زنده فراهم میکرد که به رشد سکونتگاههای اولیه نوسنگی کمک میکرد. آنها میافزایند که یافتههای جدید تصویر واضحتری از چگونگی سازماندهی تولید غذا توسط جوامع دامدار در کوههای زاگرس بیش از 8000 سال پیش ارائه میدهد.