تنگه هرمز بار دیگر به نقطه کانونی تنشها بین ایالات متحده و ایران تبدیل شده است، پس از دور جدیدی از حملات نظامی تلافیجویانه، که علیرغم توافق اولیه اعلام شده در اوایل ژوئن برای پایان دادن به جنگ تجاری، تردیدهای جدیدی را در مورد آینده مذاکرات هستهای و امنیت یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان ایجاد کرده است.
ارتش ایالات متحده اعلام کرد که نیروهایش در اوایل صبح یکشنبه در پاسخ به حملاتی که واشنگتن گفت تهران علیه کشتیهای تجاری در حال عبور از تنگه هرمز انجام داده است، حملاتی را علیه سایتهای ایرانی انجام دادهاند. ساعاتی بعد، بحرین و کویت اعلام کردند که موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی را رهگیری کردهاند، بدون اینکه تلفات جانی یا خسارت قابل توجهی گزارش شود.
نیویورک تایمز خاطرنشان کرد که حملات مجدد نشان دهنده شکنندگی توافق آتشبس بین واشنگتن و تهران است و ابهام پیرامون تفاهماتی را که این توافق بر اساس آن بنا شده است، برجسته میکند.
در همین حال، مذاکرات با هدف دستیابی به توافق نهایی در مورد برنامه هستهای ایران پس از دور مذاکرات در سوئیس که جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، و مقامات ایرانی را گرد هم آورد، همچنان متوقف مانده است.
تنگه هرمز دوباره کانون تنش
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، آتشبس حاصل شده با ایران را دو هفته پیش از آن، گامی به سوی ثبات در منطقه میدانست و مسائل مورد اختلاف، به ویژه برنامه هستهای ایران، را به مذاکراتی که دو ماه به طول انجامید، موکول کرده بود.
دولت آمریکا همچنین امیدوار بود که این توافق، آتشبس را تثبیت کند و به تهدیدات علیه دریانوردی در تنگه هرمز، شریان حیاتی تجارت جهانی نفت و گاز، پایان دهد.
با این حال، پس از آنکه کشتی کانتینری «Ever Lovely» در حین عبور از منطقه نزدیک سواحل عمان، پس از هشدارهای ایران به کشتیها برای عبور از آبهای سرزمینی ایران، مورد حمله قرار گرفت، تنشها به سرعت دوباره اوج گرفتند.
ایالات متحده با یک سری حملات هوایی و به دنبال آن حملات پهپادی به کشتی «Kiko» با پرچم پاناما و همچنین اهدافی در بحرین پاسخ داد. واشنگتن و شرکایش ایران را به مسئولیت این حملات متهم کردند، در حالی که تهران از تأیید یا انکار هدف قرار دادن دو کشتی خودداری کرد.
این تشدید تنشها روز یکشنبه ادامه یافت، زمانی که نیروهای آمریکایی حملات جدیدی را علیه اهداف نظامی ایران آغاز کردند. تهران بعداً اعلام کرد که پایگاههای ایالات متحده در منطقه را هدف قرار داده است، بدون اینکه هیچ تلفات یا خسارت قابل توجهی گزارش شود.
در تنگه هرمز چه میگذرد؟
دولت ترامپ امیدوار بود که توافق با ایران منجر به بازگشایی پایدار تنگه شود و به آرام کردن بازارهای انرژی و کاهش قیمت نفت که در طول جنگ افزایش یافته بود، کمک کند.
اگرچه ترافیک دریایی در روزهای منتهی به آخرین تشدید تنشها به طور قابل توجهی بهبود یافته بود و تعداد فزایندهای از تانکرهای نفتی عبور و مرور خود را از سر گرفته بودند، اما تحولات نظامی اخیر تردیدهایی را در مورد ثبات این آبراه ایجاد کرده و آینده تنگه هرمز را نامشخص گذاشته است.