محمد خاتمی، رئیس جمهور سابق ایران، خواستار حفظ مسیر مذاکره با ایالات متحده شد و هشدار داد که هدر دادن فرصت ارائه شده پس از پایان جنگ میتواند ایران را به چرخهای از تشدید تنش و تهدید بازگرداند.
خاتمی در دیدار با گروهی از روزنامهنگاران اظهار داشت که دوره پس از جنگ فرصتی استثنایی برای ایران است و یادداشت تفاهم بین تهران و واشنگتن را برجستهترین نمود آن دانست. او خواستار تکرار تجربیات گذشته شد که در آن فرصتهای تفاهم از بین رفته است.
رئیس جمهور سابق از نهادهایی که در پیشبرد توافق نقش داشتند، از جمله شورای عالی امنیت ملی و رهبری نظامی، تقدیر کرد. او همچنین از تأیید رهبر ایران، مجتبی خامنهای، قدردانی کرد و اظهار داشت که رئیس جمهور مسعود پزشکیان به خاطر پیگیری و امضای توافق شایسته تقدیر است.
موضوعات مرتبط: مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران.. انتقال قدرت تاریخی در خانواده
فرصت مذاکره با آمریکا
خاتمی معتقد است که جنگ پایان یافته و وضعیتی را به وجود آورده است که ایران میتواند بر اساس آن بسازد. او معتقد است که این کشور حضور خود را در مواجهه با دشمنانش حفظ کرده و امکان تغییر از منطق رویارویی نظامی به تمرکز بر مسائل داخلی را فراهم کرده است.
او خواستار جلوگیری از فروپاشی یادداشت تفاهم شد و از هر دو طرف خواست که هیچ نقضی را بهانهای برای دیگری نکنند و از اقداماتی که میتواند منجر به دور جدیدی از تشدید تنش شود، خودداری کنند.
او تأکید کرد که توافقها به معنای دستیابی یک طرف به تمام خواستههای خود نیست، بلکه مبتنی بر تبادل امتیازات و منافع است. او اظهار داشت که «صلح شرافتمندانه» به معنای تسلیم شدن نیست، بلکه به معنای تصمیمگیری بر اساس عقل و منافع ملی است.
خاتمی با وجود حمایت از دیپلماسی، بیاعتمادی خود به ایالات متحده را تأیید کرد و اظهار داشت: «هیچ اعتمادی به آمریکا وجود ندارد.» او همچنین در مورد نقش اسرائیل در نگه داشتن منطقه در چرخه تنش هشدار داد. با این حال، او تأکید کرد که مقابله با این خطرات به معنای بازگشت به جنگ نیست، بلکه از طریق «احتیاط و دیپلماسی حسابشده» است.
اخبار مهم: عراقچی: مذاکره با آمریکا منتفی است؛ تنشها نفت جهان را تحت تأثیر قرار داد
اصلاحات داخلی بخشی از راهحل است
خاتمی دستیابی به ثبات خارجی را به رسیدگی به بحرانهای داخلی مرتبط کرد و هشدار داد که پایان دادن به جنگ به تنهایی برای غلبه بر مشکلات ایران کافی نخواهد بود.
او خواستار اصلاحات در نحوه اداره کشور و رویکرد سیاسی و اقتصادی آن، رسیدگی به شکاف رو به گسترش بین دولت و جامعه و همچنین مقابله با افزایش قیمتها، بیکاری، تولید ضعیف و وخامت شرایط زندگی شد. او همچنین هشدار داد که کاستیهای مداوم در درون نظام میتواند چالش بزرگتری را در دوران پس از جنگ ایجاد کند و خواستار ارزیابی مجدد روابط ایران با جهان، به ویژه با کشورهای همسایه شد.
خاتمی در پایان بر لزوم مشارکت شهروندان در رسیدگی به بحرانها و تدوین سیاستهای جدید تأکید کرد و اظهار داشت که بهبود زندگی ایرانیان و بازگرداندن ثبات داخلی، اجزای اساسی بهرهبرداری از فرصتها برای تفاهم بینالمللی و ساختن «ایرانی مرفه و سربلند» هستند.