ایالات متحده روز جمعه بانک گلدن گلوبال ترکیه و دو شرکت تابعه آن را به دلیل تسهیل تراکنشهای مالی برای ایران تحریم کرد. این اقدام نشاندهنده تشدید جدید در کمپین واشنگتن علیه موسسات خارجی است که به گفته این کشور به تهران در انتقال وجوه و دور زدن تحریمها کمک میکنند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد که بانک سرمایهگذاری گلدن گلوبال و دو شرکت تابعه مدیریت دارایی و اجاره آن، دهها میلیون دلار تراکنش برای نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) تسهیل کردهاند. آنها همچنین به نهادهای ایرانی دسترسی به کانالهای بانکی بینالمللی را فراهم کردهاند.
اتهام کمک به ایران
این تحریمها به عنوان بخشی از عملیات پاراگون اقتصادی که توسط واشنگتن در 24 آگوست برای هدف قرار دادن شبکههای مالی و موسسات خارجی که ایالات متحده آنها را به کمک به حمایت از اقتصاد ایران و دور زدن تحریمها متهم میکند، آغاز شد، اعمال شد.
وزارت خزانهداری این بانک مستقر در استانبول را متهم کرد که برای کمک به انتقال درآمدهای نفتی ایران از چین به ترکیه تأسیس شده است، جایی که صرافان میتوانند وجوه را به پول نقد و طلا تبدیل کنند.
همچنین این بانک به ارائه آگاهانه خدمات بانکی کارگزاری و امکان انجام تراکنشها از طریق حسابهای تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC)، نیروی قدس و شرکتهای وابسته به آنها متهم شد.
بانک ترکیهای این اتهامات را رد میکند
بانک گلدن گلوب این اتهامات را رد کرد و بر تعهد خود به مقررات بانکی محلی و بینالمللی و الزامات انطباق تأکید کرد. این بانک هرگونه معامله مستقیم یا غیرمستقیم با افراد و نهادهای نام برده شده در تحریمهای ایالات متحده را رد کرد.
این بانک اعلام کرد که از حقوق قانونی خود برای به چالش کشیدن آنچه که اتهامات بیاساس توصیف کرد، استفاده خواهد کرد.
ایران اینترنشنال همچنین از این بانک در مورد اتهامات وزارت خزانهداری و اینکه آیا قصد تجدیدنظر در مورد تحریمها را دارد یا خیر، درخواست اظهار نظر کرد، اما تا زمان انتشار این خبر پاسخی دریافت نکرده بود.
وزارت خزانهداری ایالات متحده این سه نهاد را به فهرست اتباع ویژه تعیینشده (SDN) خود اضافه کرد که داراییها و منافع آنها در املاک تحت صلاحیت ایالات متحده را مسدود میکند و به طور کلی افراد آمریکایی را از انجام معامله با آنها منع میکند.
این وزارتخانه همزمان مجوز عمومی صادر کرد که معاملات لازم برای پایان دادن به معاملات موجود با نهادهای تحریمشده را مجاز میکند. بیسنت: یک بانک دیگر ممکن است هفته آینده تحریم شود
اسکات بیسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در مصاحبهای با America Voice News، این تصمیم را «یک حرکت نمادین به معنای از رده خارج شدن شما» توصیف کرد و اشاره کرد که یک بانک دیگر ممکن است تا اوایل هفته آینده هدف تحریمها قرار گیرد.
بیسنت با بیان اینکه متحدان ایالات متحده در این کمپین شرکت میکنند، گفت: «ما شما را میشناسیم و شما هم میدانید که چه کسی هستید. دیگر تمام شد.»
هدف قرار دادن بانک ترکیهای یک هفته پس از آن صورت میگیرد که واشنگتن با استفاده از یک مکانیسم قانونی متفاوت، علیه عملیات بانک مصر در امارات، دومین بانک بزرگ مصر، اقدام کرد.
به جای اعمال تحریمهای مستقیم از طریق دفتر کنترل داراییهای خارجی (OFAC)، شبکه اجرای جرایم مالی وزارت خزانهداری (FinCEN) قانونی را تحت بخش ۳۱۱ قانون میهنپرستی پیشنهاد کرد که مؤسسات مالی ایالات متحده را از افتتاح یا نگهداری حسابهای کارگزاری برای عملیات بانک مصر در امارات منع میکند.
این پیشنهاد قبل از تصویب نهایی، برای اظهار نظر عمومی باز است
وزارت خزانهداری تخمین زد که عملیات بانک مصر در امارات متحده عربی بین ژانویه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶ تقریباً ۱.۸ میلیارد دلار برای ۱۰۳ شرکت که به طور بالقوه با شبکههای بانکی موازی ایرانی مرتبط هستند، پردازش کرده است.
تحقیقات بعدی توسط ایران اینترنشنال، بر اساس مکاتبات و سوابق تراکنشهای فاش شده از بانک ایرانی تحریمشده پارسیان، نشان داد که وجوهی که از بانک مرکزی ایران سرچشمه میگرفتند، حداقل از نوامبر ۲۰۲۲ به حسابهای عملیات بانک مصر در امارات منتقل شده بودند.
تحقیقات هیچ مدرکی مبنی بر اینکه بانکهای خارجی درگیر، آگاهانه دور زدن تحریمها را تسهیل کردهاند، پیدا نکرد.
واشنگتن هدف قرار دادن بانکهای خارجی را گسترش میدهد
هدف قرار دادن گلدن گلوب در مقایسه با اقدام انجام شده علیه بانک مصر، نشاندهنده تشدید اقدامات است.
پسنت هفته گذشته به رویترز گفت که وزارت خزانهداری انتظار دارد تقریباً هر هفته تحریمهای ثانویه جدیدی اعمال کند که مرحله اولیه آن بر بانکها متمرکز است.
وی گفت واشنگتن به اعمال چنین اقداماتی ادامه خواهد داد و تأکید کرد که پیام به مؤسسات مالی این است که نگهداری وجوه ایران یا کمک به رژیم ایران تحمل نخواهد شد.
این کمپین نشاندهنده تغییر در استراتژی واشنگتن از هدف قرار دادن صرف نهادهای ایرانی که از قبل تحت تحریم بودهاند، به دنبال کردن زیرساختهای مالی خارجی است که به گفته دولت ایالات متحده به تهران اجازه میدهد درآمدهای خارجی خود را به وجوه قابل استفاده تبدیل کند.
باسنت هنگام آغاز عملیات پاراگون اقتصادی در ۲۴ آگوست گفت که هدف واشنگتن «قطع هرگونه شریان اقتصادی» حامی جمهوری اسلامی است.
او همچنین با اشاره به سقوط دیوار برلین، زمانی که نیروهای آلمان شرقی در نهایت از شلیک به غیرنظامیان خودداری کردند، پیام مستقیمی به سربازان ایرانی که با مشکلات اقتصادی روبرو هستند، ارسال کرد.
اولین بانک در یک کشور عضو ناتو هدف قرار گرفت
این تصمیم به ویژه از این جهت اهمیت دارد که به گفته رویترز، این اولین باری است که یک بانک در یک کشور عضو ناتو در کمپین جدید هدف قرار میگیرد.
این نشان دهنده گسترش استراتژی ایالات متحده است، زیرا وزارت خزانهداری اشاره میکند که بانکهای خارجی ممکن است در هفتههای آینده با اقدامات بیشتری روبرو شوند، زیرا واشنگتن تلاش میکند دسترسی ایران به سیستم مالی بینالمللی را محدود کند.