این روزها علاقه به نقش ایران و حوثیها در حمایت از ارتش سودان حسابی بالا گرفته، مخصوصاً حالا که گزارشهای مختلف از انتقال سلاح و تجهیزات نظامی ایران به سودان صحبت میکنند. به نظر میرسد این همکاریها، پتانسیل تبدیل شدن به یک شبکه گسترده برای جابهجایی سلاح و فناوری نظامی در امتداد ساحل دریای سرخ را دارد.
ولی ماجرا فقط به ارسال سلاح ختم نمیشود. یک تحقیق تازه نشان میدهد دست ایران در این قضیه فقط یک زنجیره تأمین سلاح نیست، بلکه بحث شبکهسازی نظامی هم پیش آمده. در این میان، بندر پورت سودان نقش ویژهای گرفته. اصلاً محور ارتباطات رو بهرشدی بین ایران، حوثیها و گروههایی در ارتش سودان همینجا شکل گرفته.
شبکه تسلیحاتی سودان
بر اساس همین تحقیق، بعد از اینکه ایران و سودان دوباره در سال ۲۰۲۳ رابطه دیپلماتیکشان را از سر گرفتند، ایران ارسال پهپاد، مهمات و تجهیزات راداری برای ارتش سودان را شدیدتر کرده. حتی بحث آموزش هم مطرح شده اینکه کارشناسهای ایرانی به سودان رفتند تا به نیروهای سودانی کار با پهپاد و انتقال دانش فنی را یاد بدهند.
نقش حوثیها هم در این وسط جالب است. گزارشها میگویند حوثیها در انتقال سلاح و عملیات لجستیکی بین یمن و سودان نقش دارند که همین، ماجرا را حساستر کرده. اگه این مسئله با بررسیهای مستقل تایید شود، ممکن است سواحل سودان به یک مسیر جدید برای قاچاق سلاح و فناوری نظامی در دریای سرخ تبدیل شود.
اما یک قسمت مهم ماجرا بحث انتقال فناوری پهپاد به سودان است. یکی از ادعاهای مهم این گزارش، اینکه تخصص حوثیها در ساخت و استفاده از پهپاد ممکن است به سودان منتقل شود. منابع مختلف یمنی و غربی، احتمال میدهند که مهندسها و اپراتورهای حوثی به نیروهای سودانی کار با پهپادهای ایرانی را آموزش میدهند و شاید کمک هم میکنند مدلهای مشابه را داخل سودان بسازند.
از طرفی، کارشناسان به شباهتهای چشمگیر پهپاد “سافاروق” سودانی و “ابابیل-تی” ایرانی اشاره میکنند از ابعاد گرفته تا نوع موتور، بعضی مواد سازنده و ظرفیت حمل مهمات. همین باعث شده که گزارش، انتقال تجربه و حتی دانش فنی حوثیها از یمن به گروههای همپیمانشان در سودان را جدی بگیرد.
جمعبندی ماجرا هم دوباره میرسد به خود دریای سرخ. وقتی گزارشهایی از انتقال تسلیحات، جابهجایی نیروهای نظامی و انتقال فناوری پهپاد به گوش میرسد، این سوال مطرح میشود که آینده رقابت امنیتی در این منطقه چه میشود؟ اگر این روند ادامه پیدا کند، بندر سودان میتواند به یک نقطه کلیدی و حساس در شبکههای نظامی و لجستیکی منطقه تبدیل شود که شاید مستقیماً روی امنیت دریایی و مسیرهای کشتیرانی به سوی کانال سوئز اثر بگذارد.
با این همه، برخی ادعاها مخصوصاً درباره انتقال فناوری و نقش حوثیها هنوز نیاز به تأیید مستقل و دقیق دارد؛ فعلاً نباید آنها را واقعیت قطعی دانست.