فرود یک هواپیمای ایرانی در مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن باعث شد خیلیها از خودشون بپرسند: آیا ایران دنبال اینه که دوباره حوثیها رو تقویت کنه تا بتونه با تهدید تنگه باب المندب، فشار جدیدی رو همزمان با تنشها در تنگه هرمز به آمریکا و متحدانش وارد کنه؟
برخی تحلیلگران معتقدند این پرواز فقط یک اتفاق معمولی نبوده، بلکه شاید شروع یک پل هوایی مستقیم بین تهران و صنعا باشه. این پل، انتقال قطعات نظامی و تجهیزات پیشرفته به حوثیها رو حسابی راحتتر و سریعتر از مسیرهای دریایی پراکنده قدیمی میکنه.
همچنین بخوانید: پزشکیان: مذاکرات با واشنگتن در چارچوب منافع ملی انجام میشود
فشار جدید
بعد از این رویداد یمن، دولت رسمی یمن (که جامعه بینالمللی قبولش داره) جلوی فرود این هواپیما رو گرفت و ایران رو متهم کرد که بدون اجازه، سعی داشته وارد حریم هوایی یمن بشه. بعدش هم، حوثیها با پهپادها و موشکهاشون به فرودگاه ابها حمله کردند—اما حملهای هم به باند فرودگاه صنعا انجام شد.
توماس جونو، محقق چتم هاوس، میگوید ایران و حوثیها دارن سعی میکنن یک واقعیت جدید بسازند تا پل هوایی دائمی تهران-صنعا شکل بگیره؛ حرکتی که مسیر حمایت نظامی از این گروه رو عوض میکنه.
فرزین ندیمی، کارشناس نظامی، هم گفته این هواپیما قطعات حساس نظامی جابهجا میکرده. چون حوثیها مقداری از تجهیزات پیشرفتهشون رو در عملیات دریای سرخ و حملات آمریکا و اسرائیل از دست دادند و حالا تهران دنبال اینه که تجهیزاتشون رو دوباره تامین کنه.
به نظر ندیمی، جنگهای امروزی بیشتر به انتقال سیستمهای هدایت و الکترونیکی وابستهست تا خود موشک یا سلاح. این یعنی پل هوایی راهی سریعتر و موثرتر برای بازیابی قدرت نظامی حوثیهاست.
کارشناسان فکر میکنند این تقویت دوباره جای پای ایران رو در باب المندب (یکی از گلوگاههای مهم دریایی دنیا)، کنار تنگه هرمز محکمتر میکنه و ابزار ایران برای تاثیرگذاری روی بازار انرژی، تجارت جهانی و زنجیرههای تامین رو بیشتر میکنه.
جونو هم توضیح میدهد که تهران میدونه چطور باید از این مسیرهای دریایی برای فشار استفاده کنه. وقتی ایران بتونه همزمان تنگه هرمز و باب المندب رو تهدید کنه—even اگه واقعاً این تنگهها رو نبنده—فشار روی آمریکا و عربستان و متحدهاش بیشتر میشه.
فاطمه ابوالاسرار، محقق یمنی-آمریکایی، معتقده ایران پشت تنشهای اخیر قرار داره و هدفش تقویت موقعیتش توی چانهزنی با واشنگتن هست. در واقع، هر چی هزینه رویارویی بیشتر بشه، ایران تو مذاکرات دستش بازتره.
در مقابل، تحلیلگران هشدار میدن این ماجراها میتونه آتشبس شکننده یمن از ۲۰۲۲ رو به خطر بندازه. عربستان هم معتقده اگر ایران دوباره حوثیها رو مسلح کنه، گروهی که دم مرز جنوبیش مستقره، دوباره میتونه شهرها، تاسیسات انرژی و فرودگاههاش رو تهدید کنه.
درسته که فعلاً نشونهای از اینکه حوثیها برنامه بستن باب المندب رو داشته باشن وجود نداره، اما همین که ایران بتونه دوباره تهدیدات علیه کشتیرانی تو این تنگه رو تقویت کنه، یه ابزار استراتژیک جدیده که نفوذش در منطقه و توان فشارش رو—همراستا با تنگه هرمز—بیشتر میکنه.