ایران حالا با موجی از تورم دست و پنجه نرم میکند که قیمتها را تا جایی بالا برده که کمتر کسی مثلش را به یاد دارد. شاخص قیمت مصرفکننده فقط در ماه ژوئن نسبت به پارسال تقریباً ۸۸ درصد بالا رفته. نرخ دلار در بازار آزاد هم به خاطر فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ و تحریمها تا نزدیک دو میلیون ریال رسیده و هر روز رکورد جدیدی ثبت میشود.
الان دلار، که قیمتش حدود یک میلیون و نهصد هزار ریال است، به شاخص اصلی برای سنجش هزینه زندگی بدل شده. یعنی مردم هر تغییری در نرخ دلار را مستقیم در اجاره خانه، دارو، ماشین، و حتی مواد غذایی میبینند. خیلیها هم برای اینکه دار و ندارشان بیشتر بیارزش نشود، دنبال خرید دلار، طلا، رمز ارز یا حتی ملک و زمین افتادهاند.
اقتصاد ایران
طی ۱۵ سال گذشته، ارزش ریال سقوط عجیبی کرده. زمانی دلار، ده هزار ریال بود، اما ماجرا از سال ۲۰۲۵ به بعد اوج گرفت. دلار از مرز یک میلیون ریال گذشت و الآن هم چیزی نمانده به دو میلیون برسد این یعنی سقوط شتابانی برای پول ملی.
بعضی کارشناسان میگویند دولت هنوز سعی میکند جلوی بالا رفتن بیشتر نرخ دلار را با تزریق ارز و دخالت در بازار بگیرد. ولی این کارها فعلاً فقط سرعت رشد دلار را کم کرده و بعید است مسیر کلی بازار را تغییر دهد. از نظر اقتصاددانها، دلیل اصلی این بحران، کسری بودجه بزرگی است که به خاطر جنگ، افت صادرات نفت و تجارت دریایی و کم شدن درآمد مالیاتی پیش آمده.
این وضعیت دولت را مجبور کرده پولهای جدیدی از طریق بانک مرکزی و سیستم بانکی خلق کند تا خرجهایش را بپردازد.
آمارها نشان میدهد ماهانه بین ۷ تا ۹ درصد تورم داریم رقمی که تقریباً معادل تورم سالانه بعضی کشورهاست. یعنی اقتصاد ایران هر ماه شوک تورمی سنگینی را تجربه میکند.
پیشبینیها هم هشدار میدهد اگر همین روند ادامه پیدا کند، ممکن است تا چند ماه دیگر دلار حتی از مرز سه میلیون ریال هم فراتر برود مگر اینکه ناگهان صادرات نفت بالا برود یا آتشبس دائمی واقعاً به اقتصاد کمی نفس بدهد.
تحلیلگران میگویند خانوادههایی که درآمدشان ریالی است بیشتر از بقیه زیر بار این شرایط له میشوند. هر بار دلار گرانتر میشود، قدرت خریدشان آب میرود و زندگی روزمرهشان سختتر و پرهزینهتر میشود.