کشورهای صادرکننده نفت در خاورمیانه در حال یافتن راههای جدیدی برای سازگاری با پیامدهای ماهها جنگ و اختلالات کشتیرانی هستند. طبق دادههای شرکت ردیابی نفتکش TankerTrackers.com، صادرات نفت خام امارات به سطح قبل از جنگ بازگشته است، در حالی که صادرات ایران عملاً ناپدید شده است.
این شرکت اعلام کرد که صادرات از جنوب عراق در حال حاضر حدود ۳۳ درصد نسبت به سطح قبل از جنگ کاهش یافته است که بهبود قابل توجهی نسبت به آوریل گذشته است که این کاهش حدود ۹۵ درصد بود.
این بهبود در جریان نفت علیرغم اختلالات شدید در تنگه هرمز و همچنین محاصره دریایی ایالات متحده که مسیرهای حمل و نقل نفت از منطقه را تغییر شکل داده است، رخ میدهد.
صادرات ایران متوقف شد
TankerTrackers گزارش داد که در ۶۰ روز گذشته هیچ بشکه نفت خام ایران از خط محاصره دریایی بین خلیج عمان و دریای عرب عبور نکرده است.
به نظر نمیرسد توقف صادرات ایران منجر به بحران ذخیرهسازی شده باشد، اگرچه انتظار میرفت چنین فروپاشی در فروش خارجی منجر به افزایش قابل توجه موجودی شود.
این شرکت تخمین میزند که تولید ایران به سطحی نزدیک به مصرف داخلی و نیازهای پالایشی کاهش یافته است، به این معنی که هیچ ذخایر نفت خام اضافی قابل توجهی برای ذخیرهسازی وجود ندارد.
نفت به دنبال مسیرهای جایگزین
سایر دادهها نشان میدهد که تولیدکنندگان و بازرگانان شروع به سازگاری با اختلالات در حمل و نقل دریایی کردهاند.
طبق گفته TankerTrackers، میانگین انتقال نفت خام از یک نفتکش به نفتکش دیگر در خلیج عمان طی 14 روز گذشته به حدود 7.15 میلیون بشکه در روز رسیده است که نسبت به ماه قبل 56 درصد افزایش داشته است.
این شرکت اظهار داشت که برخی از تولیدکنندگان عرب نیز شروع به استفاده از نفتکشهایی کردهاند که قبلاً در حمل و نقل نفت شرکت داشتهاند تا تحریمها را دور بزنند.
این شرکت توضیح داد که این نفتکشها قادر به پنهان کردن مکانهای خود با استفاده از فرستندههای پیشرفته و درجه نظامی هستند که در کشتی فعال باقی میمانند و به آنها اجازه میدهد در سیستمهای ردیابی در مکانهای جغرافیایی متفاوت از موقعیت واقعی خود ظاهر شوند.
قیمت نفت بالای 100 دلار
این تحولات در زمانی رخ میدهد که قیمت نفت پس از یک هفته دیگر حملات و تهدیداتی که مسیرهای کلیدی صادرات در خاورمیانه را هدف قرار داده است، همچنان بالا است.
نفت خام برنت روز جمعه با قیمت ۱۰۴.۶۱ دلار در هر بشکه بسته شد، با وجود کاهش ۲.۸ درصدی در طول جلسه، اما همچنان افزایش هفتگی بیش از ۸ درصدی را ثبت کرد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند.
تنگه هرمز پس از ماهها جنگ و محاصره دریایی ایالات متحده، همچنان با اختلالات شدید مواجه است، در حالی که حوثیهای تحت حمایت ایران فعالیتهای خود را در اطراف تنگه باب المندب تشدید کردهاند و ترافیک کشتیرانی بین دریای سرخ و خلیج عدن را بیش از پیش تحت فشار قرار دادهاند.
عربستان سعودی خط لوله نفت را تعطیل کرد
در عربستان سعودی، خط لوله شرق-غرب به عنوان یک اقدام احتیاطی پس از حمله پهپادی تعطیل شد.
این خط لوله که نفت خام عربستان را به سمت غرب و به دریای سرخ منتقل میکند تا تنگه هرمز را دور بزند، اخیراً بین ۴ تا ۵ میلیون بشکه در روز نفت منتقل میکرد.
مقامات سعودی و عراقی اعلام کردند که پهپادها از خاک عراق شلیک شدهاند.
همه نگاهها به مسقط است.
اکنون همه نگاهها به عمان دوخته شده است، جایی که انتظار میرود ایران و قدرتهای منطقهای روز دوشنبه برای بحث در مورد امنیت تنگه هرمز و وضعیت کلی امنیت در منطقه با یکدیگر دیدار کنند.
ایران و عمان در مورد تمهیداتی برای تضمین امنیت ناوبری از طریق تنگه، رایزنیهایی انجام دادهاند. با این حال، تهران اصرار دارد که هرگونه توافقی که حاصل شود، چارچوبی برای بازگشایی نهایی هرمز ایجاد خواهد کرد، نه بازگشایی فوری تنگه.
این تحولات نشان دهنده تلاشهای بازارهای نفت و تولیدکنندگان منطقهای برای تنظیم مجدد مسیرهای صادراتی با توجه به خطرات امنیتی مداوم است. آینده ناوبری از طریق تنگه هرمز به یک عامل کلیدی تأثیرگذار بر عرضه جهانی انرژی و قیمت نفت خام تبدیل شده است.