به گفته دو مقام آمریکایی و دیگر منابع آگاه، دولت آمریکا معتقد است که از طریق یک یادداشت تفاهم یک صفحهای با هدف پایان دادن به جنگ فعلی و ایجاد چارچوبی برای مذاکرات هستهای دقیقتر، به توافق با ایران نزدیک شده است.
انتظار میرود ایران ظرف ۴۸ ساعت به چندین نکته کلیدی پاسخ دهد، اگرچه هنوز هیچ توافق نهایی حاصل نشده است. منابع میگویند این نزدیکترین مذاکرات از زمان آغاز جنگ است.
موضوعات مرتبط: هشدار قالیباف به ترامپ.. تهدید و تنش بر سر هرمز
توافق اولیه برای پایان جنگ
چارچوب پیشنهادی شامل تعهد ایران به توقف موقت غنیسازی اورانیوم در ازای لغو تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران توسط ایالات متحده است. همچنین شامل کاهش محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز میشود.
این منابع تأکید میکنند که بیشتر مفاد این یادداشت تفاهم منوط به دستیابی به توافق نهایی خواهد بود و احتمال تشدید مجدد یا بنبست طولانی مدت را که در آن جنگ بدون یک راهحل سیاسی جامع متوقف میشود، همچنان باز میگذارد.
با وجود این نشانهها، برخی در ایالات متحده با توجه به آنچه که آنها اختلافات درون رهبری ایران و دشواری دستیابی به اجماع داخلی میدانند، در مورد احتمال حتی یک توافق اولیه تردید دارند. در مقابل، دولت آمریکا خوشبینی محتاطانهای ابراز کرد و مقامات آمریکایی تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر خودداری از انجام عملیات نظامی جدید در تنگه هرمز را به پیشرفت مذاکرات و جلوگیری از فروپاشی آتشبس شکننده مرتبط دانستند.
همچنین بخوانید: نجات خلبان آمریکایی در ایران و تهدید ترامپ به حمله
مذاکرات پشت پرده در مورد یک تفاهمنامه ۱۴ مادهای در حال انجام است که نمایندگان ترامپ، استیو ویتکوف و جارد کوشنر، به طور مستقیم یا از طریق واسطهها با مقامات ایرانی در حال مذاکره در مورد آن هستند.
طبق پیشنهاد فعلی، این تفاهمنامه پایان جنگ را اعلام میکند و یک دوره ۳۰ روزه را برای مذاکرات دقیق با هدف بازگشایی تنگه، مهار برنامه هستهای ایران و لغو تحریمهای ایالات متحده آغاز میکند. انتظار میرود این مذاکرات در اسلامآباد یا ژنو برگزار شود.
اطلاعات فاش شده همچنین نشان میدهد که محدودیتهای ناوبری و محاصره دریایی ایالات متحده در این دوره به تدریج کاهش مییابد، با این درک که در صورت شکست مذاکرات و از سرگیری عملیات نظامی، دوباره برقرار خواهند شد.
در مورد برنامه هستهای، مدت زمان تعلیق غنیسازی همچنان مورد بحث است و دورههای زمانی از ۵ تا ۲۰ سال و یک دوره احتمالی ۱۵ ساله در نظر گرفته شده است. همچنین انتظار میرود ایران اجازه غنیسازی اورانیوم تا سطح پایین ۳.۶۷ درصد را داشته باشد.
این مذاکرات همچنین شامل تعهد ایران به عدم پیگیری سلاحهای هستهای یا عدم مشارکت در فعالیتهای مرتبط با نظامیسازی برنامه هستهای خود و همچنین پذیرش رژیم بازرسی گستردهتر که شامل بازدیدهای سرزده آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) میشود، میشود.
در عوض، ایالات متحده متعهد به لغو تدریجی تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران در سراسر جهان خواهد شد.
منابع همچنین گزارش دادند که یکی از موارد پیشنهادی شامل انتقال ذخایر اورانیوم با غنای بالا ایران به خارج از کشور است، یک درخواست کلیدی ایالات متحده که تهران تاکنون آن را رد کرده است و احتمال انتقال آن به ایالات متحده به عنوان یکی از گزینههای مورد بحث در نظر گرفته شده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، به نوبه خود گفت که «رسیدن به توافق مستلزم تهیه پیشنویس آن در یک روز نیست» و خاطرنشان کرد که این فرآیند «پیچیده و فنی» است، اما او بر لزوم وجود یک چارچوب دیپلماتیک روشن که امتیازات مورد نیاز از هر دو طرف را از ابتدا تعریف کند، تأکید کرد. در مقابل، روبیو با اشاره به تردیدهای آمریکا در مورد تمایل تهران برای دستیابی به توافق نهایی، اظهارات تندی علیه برخی از رهبران ایران مطرح کرد و آنها را «غیرمنطقی» توصیف کرد.