اعتراضات ضد دولت در ایران در بحبوحه تشدید بیسابقه خشونت ادامه دارد و روایت شاهدان عینی و ویدیوها نشان میدهد که نیروهای امنیتی در چندین شهر از مهمات جنگی علیه معترضان غیرمسلح استفاده کردهاند.
این در حالی است که این کشور عملاً از طریق قطع تقریباً کامل ارتباطات و اینترنت از جهان جدا شده است.
اعتراضات ضد دولت در ایران
به گزارش روزنامه بریتانیایی گاردین، در تهران، سارا، یک زن تاجر پنجاه و چند ساله، میگوید که پس از سالها مشاهده وخامت شرایط زندگی و کاهش آزادیها، احساس میکند “چیزی برای از دست دادن” ندارد.
او از پیوستن به یک تجمع اعتراضی در محله اندرزگو در شمال پایتخت در عصر شنبه میگوید. صحنه در ابتدا با حضور خانوادهها و افراد مسن آرام به نظر میرسید، اما با پیشروی نیروهای امنیتی و شلیک از فاصله نزدیک، به هرج و مرج کشیده شد.
ویدیوهایی که از کشور قاچاق شدهاند، معترضانی را نشان میدهند که قبل از شنیده شدن صدای تیراندازی شدید، در میان ابرهای گاز اشکآور راهپیمایی میکنند. سایر فیلمها صحنههایی از وحشت و فرار دستهجمعی در خیابانها را ثبت میکنند.
انزوای کامل و تهدید به اعدام
با ورود اعتراضات به دومین هفته خود، مقامات ایرانی روز پنجشنبه تقریباً اینترنت و ارتباطات بینالمللی را به طور کامل قطع کردند و این امر مستندسازی ابعاد سرکوب را دشوار ساخت.
در عین حال، لفاظیهای رسمی از درخواست گفتگو به تهدید به اعدام علیه معترضانی که به ارتباط با قدرتهای خارجی، در درجه اول ایالات متحده و اسرائیل، متهم شده بودند، تغییر یافت.
برای مدت کوتاهی، فعالان توانستند قبل از قطع ارتباطات، شهادتها و فیلمهایی را از طریق ماهواره ارسال کنند.
این تصاویر نشان میداد که پلیس ضد شورش به بیمارستانی در استان ایلام در غرب ایران حمله کرده و به مجروحان و پزشکان حمله کرده است، صحنهای که خشم گسترده در داخل کشور را برانگیخت.
آمار تلفات سنگین
به گفته خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا)، از زمان آغاز اعتراضات حداقل ۵۳۸ نفر کشته شدهاند، از جمله تقریباً ۴۹۰ تظاهرکننده، در حالی که تعداد بازداشتشدگان از ۱۰۶۰۰ نفر فراتر رفته است.
سازمانهای بینالمللی، از جمله عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، مرگ دهها نفر را در روزهای اولیه اعتراضات مستند کردهاند که با مهمات جنگی و گلولههای فلزی کشته شدهاند.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، خواستار تحقیق در مورد سوءاستفادههای ادعایی نیروهای امنیتی شد و بر مسئولیت دولت در پاسخگویی به خواستههای معترضان تأکید کرد.
با این حال، این اظهارات نتوانست خیابانها را آرام کند؛ تظاهرات ادامه یافت و گسترش یافت.
گلوله در خیابانها و دو تصویر از ایران
معترضان از چندین شهر، از جمله کرمانشاه و مشهد، از استفاده شدید از زور خبر دادند و اظهار داشتند که نیروهای امنیتی “بیهدف به همه شلیک میکنند”.
در شهادتهای آخرین لحظه قبل از قطع ارتباطات، یک روزنامهنگار در مشهد خیابانها را “پر از خون” و جراحات جدی در میان معترضان توصیف کرد.
در همین حال، رسانههای دولتی تصویر متفاوتی ارائه دادند و صحنههای “عادی” و تجمعات طرفدار دولت را پخش کردند، در حالی که فیلمهایی که در شب به بیرون درز کرد، اعتراضات گسترده و درگیریهای خونین را در چندین استان نشان میداد.
با کاهش جریان اطلاعات به خارج از کشور، سازمانهای حقوق بشری نسبت به احتمال قتل عام هشدار دادند، به ویژه پس از انتشار ویدیوهایی که کیسههای اجساد را در مراکز درمانی جنوب تهران نشان میداد.
در همین حال، مقامات همچنان استفاده از زور بیش از حد را انکار کرده و معترضان را مقصر میدانستند.
این تشدید تنشها در بحبوحه افزایش تنشهای بینالمللی رخ میدهد، به طوری که ایالات متحده در صورت ادامه کشتارها هشدار داده است که ممکن است مداخله کند و ایران تهدید کرده است که در صورت هرگونه مداخله خارجی، منافع آمریکا و اسرائیل را هدف قرار خواهد داد.