آمریکا حالا بیشتر از همیشه در برابر پیامدهای آشفتگی بازار انرژی که از جنگ با ایران نشأت میگیرد، آسیبپذیر شده است. قبلاً اقتصاد آمریکا با شوک قیمت سوخت راحتتر کنار میآمد، ولی اون سپرهای حمایتی الان کمرنگ شدهاند. همین باعث شده قدرت خرید مردم معمولی کاهش پیدا کند، حتی اگر تنشها بیشتر از این گسترش پیدا نکند و در سطح کوچکی باقی بماند.
تحلیلگران میگویند بعد از اینکه درگیری مستقیم بین آمریکا و ایران دوباره بالا گرفت، دولت دونالد ترامپ با انتخابهای بسیار محدودی برای مهار تأثیر اقتصادی جنگ روبهرو است. قیمت انرژی همچنان تحت فشار است و واقعاً راهکار زیادی برای کنترل اوضاع ندارد.
همچنین بخوانید: تکذیب امارات درباره تغییر اقامت ایرانیان و رد لغو ویزا
فشار بر اقتصاد آمریکا
کاخ سفید مدعی است قیمتها به زودی پایین میآیند چون عملیات نظامی آمریکا باعث میشود ایران نتواند به راحتی راه تنگه هرمز را ببندد و این هم یعنی جریان انرژی تثبیت میشود و قیمت نفت و گاز برمیگردد به قبل از جنگ.
با این حال، طبق دادههای AAA، قیمت سوخت طی روزهای اخیر بالا رفته. الان میانگین قیمت هر گالن بنزین شده ۴.۰۶ دلار، در حالی که هفته پیش ۳.۸۹ دلار بود.
کارشناسان معتقدند نکته اصلی داستان قیمت گازوئیل است؛ ستون فقرات حملونقل و صنعت آمریکاست. قیمت مرجع گازوئیل ۵.۱۳ دلار به ازای هر گالن شده، که نزدیک به ۳۴ سنت نسبت به هفته پیش افزایش داشته—بیشترین رشد هفتگی از زمان شروع جنگ در ماه مارس.
بالا رفتن قیمت گازوئیل مستقیماً روی هزینه جابهجایی کالاها و خدمات حملونقل و حتی پروازها تأثیر میگذارد. ایرلاینها و شرکتهای بزرگ لجستیکی باید روی این قیمتها حساب کنند و هزینه اضافی را به مشتری تحمیل میکنند. نتیجه؟ همهچی گرانتر میشود.
هرچند با توقف موقت درگیریها اوایل سال قیمت نفت خام تاحدودی پایین آمد، ولی کارشناسان هشدار دادهاند قیمت گازوئیل به این زودی پایین نمیآید. دلیلش فشار مداوم روی پالایشگاههاست که کار را سخت کرده.
پالایشگاههای آمریکا الان تقریباً با ظرفیت کامل حدود ۹۶.۱ درصد درحال کارند. جنگ که شروع شد، تولیدشان را بالا بردند تا هم نیاز داخل را جواب بدهند، هم بخشهایی از اروپا را که وارداتشان از خاورمیانه آسیب دیده بود، تأمین کنند.
اطلاعات انرژی آمریکا
با وجود این همه کار، ذخایر سوخت همچنان پایین است. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، انبار اصلی ذخیرهسازی در کوشینگ، اوکلاهما، تقریباً به وضعیت بحرانی رسیده. ذخایر استراتژیک نفت هم تا ۳۱۱ میلیون بشکه پایین آمده؛ رقمی که آمریکا از سال ۱۹۸۳ تجربه نکرده بود.
همه این مشکلات فقط از جنگ با ایران نیست. اوکراین چند پالایشگاه روسیه را در ماههای اخیر هدف قرار داد و صادرات گازوئیل روسیه را محدود کرد؛ الان حتی روسیه بخشی از واردکنندگان شده. چین هم دارد ذخایر خودش را تقویت میکند که سطح رقابت جهانی برای محصولات پالایششده را بالاتر برده است.
حالا حتی با اینکه جریان نفت از تنگه هرمز بهتر از زمان اوج بحران است، ناامنی مسیر دریایی و ظرفیت محدود پالایشگاهها باعث شده این نفتها به سرعت و به شکل کاهش قیمت سر سفره مصرفکننده آمریکایی نرسد.
کارشناسان انتظار ندارند فوراً یک بحران اقتصادی اتفاق بیفتد. ولی اگر قیمت سوخت همینطور برود بالا، معیشت مردم آمریکا بیشتر از قبل زیر فشار میرود و احتمالاً روند افزایش دستمزدها و پسانداز کندتر خواهد شد.
یه نظرسنجی اقتصادی تازه نشان میدهد ۳۷ درصد رأیدهندگان آمریکایی الان برای خرید غذا یا بنزین بیشتر به کارت اعتباری وابسته شدهاند—که این عدد نسبت به آوریل ۶ درصد بیشتر شده و فشار مالی بر خانوادهها را نشان میدهد.
دولت آمریکا برای مهار قیمتها دست به چند کار زد—از برداشت نفت از ذخایر استراتژیک و کاهش محدودیتهای حملونقل سوخت گرفته تا کمکردن برخی تحریمها علیه صادرات نفت روسیه و ایران. ولی به نظر تحلیلگران، تاثیر این کارها کم بوده و بازارها قبلاً این سیاستها را در قیمتها لحاظ کردهاند.
در نهایت—طبق نظر کارشناسان—تموم شدن جنگ شاید قیمت نفت را پایین بیاورد، اما تا آخر تابستان بعیده قیمت بنزین و گازوئیل چندان ارزان شود. باید اول تقاضا کم شود و ظرفیت پالایشگاهها در سطح جهانی بالا برود تا قیمتها دوباره نفس بکشند.