همزمان با ادامه گفتوگوها برای پایان دادن به جنگ بین ایران و آمریکا، شواهد نشان میدهد که رهبران ایران به خوبی از هزینههای بالای ادامه این درگیری آگاهند چه از نظر استراتژیک، چه اقتصادی و چه نظامی. این روزها بیشتر به دنبال تثبیت آتشبس هستند و سخت تلاش میکنند اوضاع دوباره از کنترل خارج نشود و کار به درگیری جدیدی نکشد.
براساس تحلیلهای سیاسی و امنیتی، حالا دیگر تهران هم قبول دارد که ادامه جنگ خطر کشیده شدن منطقه به سمت یک درگیری گستردهتر را بالا میبرد. به همین دلیل، ایران سعی میکند تنشها را کاهش دهد. ولی حاضر نیست به راحتی روی خط قرمزهای ایدئولوژیکش دست بگذارد یا امتیاز مهمی بدهد.
همچنین بخوانید: تکذیب امارات درباره تغییر اقامت ایرانیان و رد لغو ویزا
تهران بهدنبال آتشبس
در این میان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تماسهایی با رهبران منطقه داشته تا درباره توافقی مذاکره کند که بر اساس آن، تنگه هرمز باز شود و در عوض تهران بعضی مشوقهای اقتصادی بگیرد؛ فعلاً بحث برنامه هستهای ایران هم عقب افتاده تا بعد.
با وجود این، آمریکا به تازگی چند حملهای انجام داد و آن را دفاعی نامید. با این حال، واشنگتن تأکید کرده که آتشبس برقرار مانده و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، هم گفته رسیدن به توافق نهایی شاید چند روزی وقت ببرد.
تهران در اظهارات علنی خودش محتاطانه پیش میرود اما به نظر میرسد تلاش میکند شرایط جدیدی بسازد که بازی را به نفع خودش عوض کند؛ یعنی از عوارض جنگ خلاص شود و برای جلوگیری از شروع دوباره عملیات نظامی تضمین بگیرد آن هم بدون اینکه فعلا امتیاز جدی هستهای بدهد.
با این حال، ایران با احتیاط راه دیپلماسی را دنبال میکند و همیشه نگران تغییر موضع ناگهانی آمریکا است. برای همین هم داراییهای نظامیاش را جابهجا میکند و همچنان در آمادهباش میماند.
همچنین بخوانید: تکذیب امارات درباره تغییر اقامت ایرانیان و رد لغو ویزا
تهران اصرار دارد که اگر خبری از توافق کاهش تنش باشد، باید شامل آتشبس در جبهه لبنان هم شود؛ حمایت از حزبالله و کل محور مقاومت برایش خط قرمز است.
از طرف دیگر، ایران خواهان کاهش واقعی تحریمها و آزاد شدن منابع مالی بلوکهشده است؛ میگوید اگر امتیاز اقتصادی ملموسی نگیرد، هر توافقی روی هوا میماند و دوام نمیآورد.
در مورد برنامه هستهای هم ایران به وضوح حاضر نیست عقبنشینی علنی نشان بدهد اگر زیرپوستی با واشنگتن روی محدودیتهای موقت به تفاهمی رسیده باشند. ناظران میگویند رهبری ایران روی این حساب باز کرده که با گذشت زمان و کاهش تنش، آمریکا برای شروع دوباره عملیات نظامی دستش بستهتر میشود، حتا اگر توافق نهایی امضا نشود.
در پایان، برای تهران دیپلماسی ادامه همان قدرتنمایی نظامی است اما با ابزار سیاسی؛ حالا سعی میکند با این انعطاف نظامی، دستاورد استراتژیک بیشتر کسب کند و جلوی یک رویارویی دیگر را بگیرد بیآنکه به چیزی که آن را تسلیم استراتژیک میداند، تن بدهد.